Nông nghiệp công nghệ cao là gì? Thực trạng và định hướng tại Việt Nam

Ngành nông nghiệp đóng góp khoảng 20% vào GDP trong khi sử dụng 40% dân số làm việc tại Việt Nam. Tuy nhiên, cả hai con số được dự đoán sẽ giảm trong tương lai gần. Để đảm bảo tăng trưởng bền vững, chúng ta cần hướng đến nông nghiệp công nghệ cao và phát triển chuỗi giá trị để giảm chi phí, tăng sản lượng và đạt chất lượng sản phẩm tốt hơn.

Nông nghiệp công nghệ cao là gì

Nông nghiệp công nghệ cao là sự phát triển nông nghiệp dựa vào việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào thực tiễn sản xuất. Nông dân ứng dụng phần mềm, công nghệ và các kỹ thuật canh tác mới để tiết kiệm thời gian, công sức. 

Nông nghiệp công nghệ cao là gì

Nông nghiệp công nghệ cao là gì

Nông nghiệp công nghệ cao tạo điều kiện tăng sản lượng cây trồng và vật nuôi trên 1 đơn vị diện tích. Chi phí sản xuất cũng được giảm thiểu do sử dụng các giải pháp nông nghiệp tối ưu.

Những công nghệ cao được tích hợp vào sản xuất nông nghiệp bao gồm

  • Cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất và thu hoạch, chế biến
  • Tự động hóa
  • Công nghệ thông tin
  • Công nghệ vật liệu mới
  • Công nghệ sinh học
  • Các giống cây trồng và vật nuôi mới
  • Quy trình canh tác

Thực trạng phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam

Theo ông Phan Thái Trung từ Hợp tác xã nông nghiệp số, các công nghệ cao được áp dụng trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam bao gồm:

  • Công nghệ sinh học
  • Công nghệ canh tác và bảo quản
  • Tự động hóa
  • Công nghệ sản xuất vật liệu nông nghiệp

IoT và blockchain được gọi là ‘yếu tố của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, thuộc về tự động hóa. Nông nghiệp công nghệ cao vẫn là cuộc đua của các hợp tác xã và doanh nghiệp lớn có năng lực tài chính, quy mô sản xuất lớn và kỹ năng quản trị hiện đại

Trong khi đó, các hộ nông dân chiếm 90% lực lượng lao động sản xuất nông nghiệp của Việt Nam theo báo cáo của Forbes Việt Nam vào tháng 4 năm 2018 vẫn chưa thể tiếp cận nông nghiệp công nghệ cao

Phó chủ tịch Hiệp hội Phát triển Nông nghiệp Việt Nam, tại Diễn đàn Nông nghiệp Xuân 2018, đã chỉ ra một loạt vấn đề lớn trong các giai đoạn của chuỗi sản xuất nông nghiệp, từ việc sử dụng nhiều công nhân, thiệt hại sau thu hoạch cao đến giá trị gia tăng thấp.

Sản xuất trong nước phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu nông nghiệp. Một giám đốc điều hành cấp cao của VinEco cho biết để trồng rau chất lượng cao, công ty phải nhập khẩu phân bón và hạt giống vì nguồn cung trong nước không đạt yêu cầu.

Ngành chăn nuôi không thể phát triển vì mọi thứ phải được nhập khẩu, từ thức ăn chăn nuôi đến thuốc.

Nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam còn nhiều khó khăn

Nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam còn nhiều khó khăn

Về công nghệ, phó chủ tịch tỉnh Lâm Đồng cho biết, tất cả các thiết bị 4.0 phải được nhập khẩu từ Nhật Bản và Mỹ với giá rất cao vì các sản phẩm không thể sản xuất trong nước. Ngay cả các tập đoàn lớn cũng không ngần ngại chi tiền cho các công nghệ cao.

Trong thập kỷ qua, chỉ có 29 khu sản xuất nông nghiệp và 20 doanh nghiệp đã sử dụng công nghệ trong quy trình sản xuất tại Việt Nam. Chủ yếu là ở Bắc Ninh, Lâm Đồng, TP HCM, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long. Những khu vực này cũng dẫn đầu về các hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao.

Tính đến tháng 1 năm 2017, có khoảng 12.000 hợp tác xã nông nghiệp tại Việt Nam, chỉ có 193 là hợp tác xã công nghệ cao. Khoảng 85% trong số này tập trung vào trồng rừng và lâm nghiệp, trong khi 9% và 6% tập trung vào chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản tương ứng. 

Khoảng hai phần ba đất nước 63 tỉnh và thành phố đã thành lập các hợp tác xã công nghệ cao, với Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long dẫn đầu với 57 và 35 hợp tác xã tương ứng. Lâm Đồng và Long An dẫn đầu giữa các tỉnh, lần lượt là 36 và 14 hợp tác xã.

Chính phủ hỗ trợ ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp

Chính phủ Việt Nam đã đưa ra một số chính sách và chương trình khuyến khích để thu hút các doanh nghiệp tư nhân và khuyến khích các nhà sản xuất địa phương chuyển sang các ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao.

Vào tháng 3 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt gói tín dụng trị giá 4,4 tỷ USD (100 nghìn tỷ đồng) cho các khoản vay ứng dụng công nghệ cao. Gói cho vay sẽ cho phép các ngân hàng thương mại cung cấp các khoản vay ở mức 0,5 đến 1,5%, thấp hơn nhiều so với lãi suất cho vay thương mại hiện tại.

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 57/2018 / ND-CP tập trung vào các ưu đãi và chính sách để tăng đầu tư vào nông nghiệp và phát triển nông thôn. Nó tập trung vào quyền và tiền thuê đất, giảm thuế và miễn thuế, và hỗ trợ tài chính từ các chương trình phát triển của tỉnh và quốc gia cho R & D và chuyển giao công nghệ.

Định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam

Thủ tướng đã phê duyệt một kế hoạch tổng thể phát triển các khu nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2030. Các kế hoạch nhằm phát triển các phương pháp sản xuất nông nghiệp quy mô lớn và hiện đại thông qua R & D để tăng chất lượng và giảm chi phí. Đến năm 2030, cả nước đặt mục tiêu có thêm ít nhất 10 khu nông nghiệp công nghệ cao tại các tỉnh Lào Cai, Sơn La, Nam Định và Nghệ An và Hà Nội.

Nâng cao hiệu quả của nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong giai đoạn tiếp theo

Nâng cao hiệu quả của nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong giai đoạn tiếp theo

Ngoài ra, chính phủ cũng có kế hoạch có ít nhất 500 hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao và tăng giá trị sản xuất nông nghiệp công nghệ cao lên gấp năm lần vào năm 2020. Khoảng 60% các hợp tác xã sẽ được đặt tại các trung tâm sản xuất như đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng, Tây Nguyên và khoảng 30 đến 40% trong số họ sẽ sử dụng các mô hình công nghệ tự động hóa và công nghệ sinh học từ 17% hiện tại.

Ngoài các ưu đãi, chương trình phát triển và đầu tư, chính phủ sẽ tiếp tục tiếp cận các quốc gia có kinh nghiệm về các công nghệ như Israel, Hàn Quốc và Nhật Bản để phát triển các chương trình đào tạo cho nông nghiệp công nghệ cao để hỗ trợ các nhà sản xuất địa phương.

Bài viết được cập nhật

Share:

Your Comment