Chính quyền điện tử là gì? Chức năng và giải pháp xây dựng

Chính quyền điện tử (hay được biết đến với cái tên e – Government) đã và đang là xu hướng mới trong thời đại 4.0 hiện nay. Đây là được coi là một bước tiến lớn trong việc tăng hiệu quả của chính quyền. Vậy thì chính quyền điện tử là gì? 

Chính quyền điện tử là gì?

Chính quyền điện tử  là việc ứng dụng những thành quả của sự phát triển công nghệ thông tin vào các hoạt động, truyền thông của chính phủ để với mục đích chính là tăng cao mức độ hiệu quả, sự minh bạch và sự tham gia của người dân vào các hoạt động của chính quyền.

Nói cách khác, chính quyền điện tử là một ứng dụng, phần mềm về công nghệ thông tin có tác dụng cung cấp các dịch vụ công tốt hơn đến cho doanh nghiệp và người dân.

Chính quyền điện tử là gì

Chính quyền điện tử là gì

Hơn thế, chính quyền điện tử còn giúp đỡ nâng cao mức độ hiệu quả và tính minh bạch trong những việc làm của cơ quan chính quyền.

Bằng việc sử dụng chính quyền điện tử sẽ làm cho người dân, doanh nghiệp sẽ được cung cấp các thông tin, dịch vụ từ các cơ quan chính quyền nhanh hơn rất nhiều so với cách cung cấp bằng trực tuyến.

Chính vì thế, chính quyền điện tử đang dần trở thành một điều không thể thiếu đối với rất nhiều các cơ quan chính quyền trên toàn thế giới.

Hiện nay, có 4 dạng giao dịch của chính quyền điện tử bao gồm:

  • Chính phủ với Công dân (G2C);
  • Chính phủ với Doanh nghiệp (G2B);
  • Các cơ quan trong Chính phủ với nhau và giữa hai Chính phủ (G2G)
  • Chính phủ với công chức, viên chức (G2E)

Chính quyền điện tử có chức năng gì?

Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng những chức năng của chính quyền điện tử có thể hiểu theo một hướng đơn giản hơn như sau: 

“Chính quyền điện tử là một ứng dụng để các cơ quan chính quyền của chính phủ đổi mới cách làm việc, nâng cao hiệu quả trong công việc, thúc đẩy sự minh bạch và cung cấp các thông tin, dịch vụ cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân được tốt hơn.”

Chức năng của chính quyền điện tử

Chức năng của chính quyền điện tử

Nói cách khác, chức năng của chính quyền điện tử được tóm gọn như sau:

  • Đưa người dân tới gần chính phủ hơn và đưa chính phủ tới gần người dân hơn.
  • Làm minh bạch những hoạt động của chính phủ, qua đó hạn chế và chống lại nạn tham nhũng, quan liêu, độc quyền.
  • Hỗ trợ chính phủ trong việc quản lý và phục vụ người dân (cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ của các dịch vụ công.

Chính quyền điện tử phát triển như thế nào?

Sự phát triển của chính quyền điện tử được trải qua bốn giai đoạn chính bao gồm thông tin, tương tác, giao dịch và chuyển hóa.

Giai đoạn 1 – Thông tin

Ở giai đoạn đầu này, chính quyền điện tử chính là sự hiện diện thông qua trang web và cung cấp các thông tin thích hợp đến cho người dân. 

Những giá trị mà chính quyền điện tử ở giai đoạn này mang lại giúp người dân có thể tiếp cận dễ dàng hơn đến các thông tin mà chính phủ đưa ra, quy trình làm việc của bộ máy chính quyền các cấp trở nên minh bạch và nâng cao chất lượng dịch vụ hơn.

Hơn thế, giai đoạn này cũng giúp cho sự tương tác giữa các cơ quan của chính quyền có thể trao đổi thông tin với nhau dễ dàng hơn qua internet hoặc hệ thống mạng nội bộ.

Giai đoạn 2 – Tương tác

Ở trong giai đoạn này, sự tương tác giữa chính quyền và công dân (G2C) và chính quyền với doanh nghiệp (G2B) có thể được thông qua những ứng dụng khác nhau. 

Qua những ứng dụng này, người dân sẽ dễ dàng hơn trong việc trao đổi bằng email hay sử dụng các công cụ tra cứu và tải xuống tài liệu hay các biểu mẫu thông tin. 

Những sự tương tác này sẽ giúp tiết kiệm và tối ưu thời gian hơn. Việc tiếp nhận đơn thư, kiến nghị có thể thực hiện trực tuyến bất kể thời gian nào trong ngày.

Giai đoạn này thực hiện được khi thực hiện cải cách hành chính theo cơ chế một cửa điện tử, cơ chế một cửa liên thông điện tử.

Giải pháp xây dựng chính quyền điện tử

Giải pháp xây dựng chính quyền điện tử

Giai đoạn 3 – Giao dịch

Với giai đoạn thứ ba, tính phức tạp và mức độ quy mô của công nghệ sẽ có thể tăng lên nhưng sự tương tác cũng được kéo dần lên. 

Các giao dịch hoàn chỉnh có thể thực hiện dễ dàng mà không cần phải đến các cơ quan hành chính để thực hiện  Các dịch vụ trực tuyến cũng được mở rộng đến mức 3 hoặc mức 4. 

Ở giai đoạn này, tính phức tạp được tăng lên là do các vấn đề về an ninh và cá thể hóa. Lấy vị dụ, chữ ký số (hay chữ ký điện tử) là điều rất cần thiết để cho phép việc thực hiện chuyển giao các dịch vụ một cách hợp pháp nhưng hiện nay, việc phổ biến chữ ký số vẫn còn đôi chút hạn chế.

Về phần doanh nghiệp, chính quyền điện tử sẽ hỗ trợ các ứng dụng mua bán trực tuyến. Ngoài ra, các quy trình nội bộ (G2G) cũng cần phải được thiết kế lại để các dịch vụ được cung cấp tốt hơn. Chính quyền cần những quy định pháp luật để cho phép thực hiện các giao dịch không sử dụng tài liệu bằng giấy.

Giai đoạn 4 – Chuyển hóa

Giai đoạn này là giai đoạn cuối cùng khi mà các hệ thống thông tin đã được hoàn chỉnh và tích hợp hoàn toàn. Các dịch vụ điện tử lúc này sẽ không còn bị giới hạn bởi các ranh giới về mặt hành chính nữa.

Người dân lúc này có thể sử dụng hoàn hảo các dịch vụ G2C và G2B tại các điểm giao dịch ảo. Chi phí ở giai đoạn này cũng được tiết kiệm, mức độ hiệu quả đạt mức cao nhất và các nhu cầu của khách hàng cũng được đáp ứng hoàn toàn.

Chính quyền điện tử có những hạn chế và ích lợi gì?

Lợi ích của chính phủ điện tử

Chính phủ điện tử nếu được xây dựng đúng cách và hoàn chỉnh sẽ có thể mang lại những lợi ích như:

  • Đáp ứng tất cả những nhu cầu của người dân bằng các nâng cao chất lượng trong hoạt động của các bộ máy chính quyền từ cơ sở cho tới trung ương như quy trình tác nghiệp, quản lý nhân sự,….
  • Đem lại sự thuận thiện và cung cấp các dịch vụ công kịp thời và hiệu quả cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và người dân.
  • Hỗ trợ nâng cao quan hệ giữa các cơ quan của chính quyền nhằm mục đích đảm bảo các quyết định được đưa ra một cách chính xác và kịp thời.
  • Giúp thay đổi phương thức giải quyết công việc của các cơ quan của chính phủ theo hướng hiện đại thoát ly khỏi phương thức thủ công truyền thống. 
  • Xóa bỏ sự hạn chế về mặt không gian và thời gian giải quyết nhu cầu của người dân. 
  • Giúp cắt giảm chi tiêu ngân sách cho việc mua sắm công và chi thường xuyên phục vụ hoạt động của công chức, viên chức chính phủ. 
  • Minh bạch quy trình và công khai thủ tục hành chính; rõ ràng về trách nhiệm của các bên tham gia vào quan hệ quản lý nhà nước.

Hạn chế của chính phủ điện tử

Hiển nhiên, cái gì cũng có những hạn chế của nó và chính quyền điện tử cũng tương tự như vậy.

Một vài những hạn chế trong việc thực hiện chính sách điện tử như:

  • Tăng chi phí an ninh. Để bảo vệ sự riêng tư và thông tin mật của dữ liệu sẽ phải có các biện pháp bảo mật (để chống các sự tấn công, xâm nhập, ăn cắp dữ liệu từ bên ngoài, hay của các hacker), mà sẽ đòi hỏi chi phí bổ sung. Đôi khi chính quyền phải thuê mướn một cơ quan tư nhân độc lập, khách quan để giám sát, bảo đảm sự quản lý thông tin cá nhân không bị nhà nước lạm dụng trái hiến pháp và bảo vệ người dân cũng như cung cấp thông tin cho người dân. 
  • Chức năng của hệ thống được sử dụng phải cập nhật và nâng cấp liên tục, để thích ứng với hiện tình công nghệ mới. Các hệ thống cũng có thể không tương thích với nhau hoặc không tương thích với hệ điều hành hoặc không thể hoạt động độc lập (ngoại tuyến) mà không cần liên kết hay phụ thuộc với những thiết bị khác.
  • Việc tập hợp và lưu trữ những thông tin cá nhân của người dân có thể đưa đến việc bị kiểm soát đời sống riêng tư, bị các cơ quan nhà nước lạm dụng; chưa kể đến việc thông tin cá nhân có thể bị rò rỉ, ăn cắp dữ liệu, lưu truyền trái phép hay dùng cho mục đích thương mại hoặc là họ không có phương tiện hay cơ sở pháp lý để biết (và để xin xóa) những thông tin cá nhân nào của mình đang bị lưu trữ cũng như giám sát mức độ chính xác của thông tin.
  • Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống hành chính để đảm bảo tính thống nhất có thể dùng chung

Trên đây là tất cả những thông tin về chính quyền điện tử. Mong rằng, bài viết sẽ đem đến cho bạn nhiều kiến thức bổ ích. Xin cảm ơn các bạn đã quan tâm và theo dõi!

Bài viết được cập nhật

Share:

Your Comment