Nhìn lại một năm sôi động khởi nghiệp: Làm gì để dự án khởi nghiệp và hoạt động chuyển giao công nghệ không dừng lại ở ý tưởng ?

Cập nhật ngày: 02/01/2019
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) – Ý tưởng không hề thiếu, thậm chí rất đa dạng phong phú. Song từ ý tưởng đến một dự án khởi nghiệp, hay từ một đề tài nghiên cứu đến công trình có tính ứng dụng, sẵn sàng để chuyển giao công nghệ đáp ứng đòi hỏi của sản xuất, hoặc phục vụ cho nhu cầu đời sống….Câu chuyện là cả quá trình khó nhọc, thậm chí thất bại.

Đại diện nhóm tác giả đề tài “Thiết kế, chế tạo gậy cảnh báo, hỗ trợ người già” -  trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Đà Nẵng - trình bày trước Hội đồng giám khảo tại Ngày hội kết nối ý tưởng sáng tạo khu vực Nam Trung bộ (1/12/2018). Đề tài đã được Hội đồng giám khảo trao giải Nhì.

-Ảnh trong bài: T.N. 


Ngoài tự thân của tác giả, nhóm tác giả, một môi trường ươm mầm và nuôi dưỡng với “đầy đủ chất dinh dưỡng nhất” là điều hoàn toàn không thể thiếu.

Nhìn lại “một năm rộn ràng khởi nghiệp”, ICTDanang chia sẻ vấn đề trên qua góc nhìn của một đại học “mạnh về nghiên cứu – sôi động ý tưởng khởi nghiệp”.

Nhà trường phải là nơi vừa tạo mầm, vừa là vườn ươm đầu tiên cho “Ý tưởng trẻ”

Dù có nhiều điểm sáng, mô hình tiêu biểu, trong hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, trong tổng kết hoạt động này, Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, trường Đại học Sư phạm  kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng) vẫn thẳng thắn nhìn nhận và cho rằng “các hoạt động khởi nghiệp trong sinh viên, hiện chỉ ở mức ý tưởng, chưa có một mô hình khởi nghiệp hoàn chỉnh đưa sản phẩm vào xã hội”.

Theo Phó GS.TS Phan Quý Trà – Trưởng phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, kể từ năm 2019, hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo của trường sẽ dần phát triển theo xu thế chọn lọc, có hỗ trợ kinh phí (cho quá trình nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện sản phẩm).

Lấy xuất phát điểm là đề tài nghiên cứu khoa học (của sinh viên và giảng viên) có tính ứng dụng cao (đã tham gia hội nghị nghiên cứu khoa học cấp Khoa và được chọn tham gia hội nghị nghiên cứu khoa học - triển lãm sản phẩm khoa học công nghệ cấp Trường); Nhà trường sẽ đầu tư phát triển cho 1 hoặc 2 sản phẩm.

TS Nguyễn Thị Khánh Hồng: Nhà trường chính là nơi giúp sinh viên khởi nghiệp sáng tạo với những rủi ro thấp nhất và cơ hội thành công cao nhất có thể 

Và đây cũng chính là sản phẩm/giải pháp thực sự hữu ích, thiết thực, vừa có khả năng gửi dự thi ở cấp cao hơn, đăng ký phát minh, sáng chế, vừa trở thành một dự án khởi nghiệp sáng tạo đúng nghĩa.

Trao đổi thêm với ICTDanang, TS. Nguyễn Thị Khánh Hồng - Phó Trưởng phòng, Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế cho rằng:

Cần làm rõ sự khác biệt giữa “khởi nghiệp” với “khởi nghiệp sáng tạo”. Bởi sinh viên chỉ có thể thực hiện khởi nghiệp đổi mới sáng tạo khi các em đã được chuẩn bị kỹ càng về khái niệm lẫn tinh thần đổi mới sáng tạo, các em hình thành được tư duy thiết kế vững vàng và các em phải nhận thức được rằng, với mỗi dự án, nếu muốn thành công, các em đều phải tranh thủ, biết dựa vào cộng đồng...

Chẳng hạn các em phải tiếp cận học hỏi từ doanh nhân, doanh nghiệp có liên quan đến ý tưởng của mình. Nhờ sự góp ý, định hướng tốt hơn của những người đi trước mà các em hệ thống lại, trau chuốt, sao cho ý tưởng của mình phù hợp với tình hình thực tiễn, và cả với năng lực hiện có của chính mình. Lắng nghe kinh nghiệm khởi nghiệp từ những doanh nhân trẻ, kể cả thành công lẫn thất bại là điều hết sức cần thiết.

Trả lời câu hỏi "Nhà trường đóng vai trò gì trong hoạt động khởi nghiệp của sinh viên?”, TS. Nguyễn Thị Khánh Hồng khẳng định: Nhà trường có vai trò vô cùng quan trọng trong khởi nghiệp, bởi chính nhà trường, thông qua nhiều cách, sẽ là nơi truyền cảm hứng cho các em về khởi nghiệp và khơi gợi cho các em ý tưởng sáng tạo trên những kiến thức nền tảng trong chương trình đào tạo.

Phối hợp với các tổ chức, cơ quan có chức năng, có chuyên môn, nhà trường còn có thể lồng ghép đào tạo kiến thức về khởi nghiệp như: lựa chọn mô hình khởi nghiệp cho doanh nghiệp (đơn cử như mô hình Khởi nghiệp tinh gọn); quản lý và vận hành doanh nghiệp khởi nghiệp bao gồm cả quản lý nhân sự.

Cũng chính nhà trường với mối quan hệ đa dạng và bền vững, sẽ là nhịp cầu ngắn nhất để sinh viên tiếp cận doanh nghiệp, cộng đồng khởi nghiệp. Đặc biệt là tiếp cận những doanh nhân trẻ khởi nghiệp thành công.

Hỗ trợ sinh viên trong khởi nghiệp sáng tạo không gì hơn là tạo môi trường để các em tham khảo, học hỏi được nhiều kinh nghiệm, tránh các rủi ro mà doanh nghiệp khởi nghiệp rất dễ gặp phải. Sự khởi đầu của các em có thuận lợi hay không, những “Ý tưởng trẻ” có thành công hay không, nằm ở chất lượng hỗ trợ của chính môi trường các em đang học tập và hình thành ý tưởng ban đầu. Cho đến giai đoạn giúp các em tìm đến được với những địa chỉ cung ứng tài chính (các Nhà đầu tư thiên thần; Quỹ Đầu tư dành cho sinh viên khởi nghiệp....).

Sản phẩm khởi nghiệp của các em có thể được sản xuất thử nghiệm và sử dụng trong nhà trường. Qua đó, các em bắt đầu nhận phản hồi từ một nhóm nhỏ của thị trường... 


“Với định hướng và quyết tâm của Phòng, của Ban Giám hiệu, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật sẽ có những đổi mới trong hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp của các em. Nhà trường sẽ đầu tư phát triển cho 1 hoặc 2 sản phẩm bắt đầu từ giai đoạn hình thành. Lần lượt các em sẽ trải qua những bước đi tuần tự rất cần thiết, như nhận được y kiến phản biện từ các hội đồng khoa học, hội đồng thẩm định về sản phẩm mẫu.

Sau đó, các em sẽ có bước tập trung hoàn thiện tốt hơn để rồi hiện thực hoá các sản phẩm mẫu. Những sản phẩm mẫu có thể được sản xuất thử nghiệm và sử dụng trong nhà trường. Qua đó, các em bắt đầu nhận phản hồi từ một nhóm nhỏ của thị trường. Cuối cùng, qua một quá trình hoàn thiện lại một lần nữa, sản phẩm của các em mới chính thức trở thành sản phẩm khởi nghiệp. Như vậy nhà trường chính là nơi giúp sinh viên khởi nghiệp sáng tạo với những rủi ro thấp nhất và cơ hội thành công cao nhất có thể. Và từ những sinh viên trẻ mới 18 tuổi đến những người quay trở lại trường, môi trường đại học nghiên cứu - ứng dụng chính là nơi cung cấp cơ hội tốt để mọi người có khởi đầu thuận lợi” – TS Khánh Hồng cho biết.

Phó GS.TS Phan Cao Thọ khen thưởng thành tích các tập thể xuất sắc trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Người đứng thứ hai, từ trái sang là TS.Giảng viên chính Hồ Trần Anh Ngọc - Trưởng Khoa Cơ khí, Tổ trưởng bộ môn Nhiệt .


TS.Giảng viên chính Hồ Trần Anh Ngọc - Trưởng Khoa Cơ khí, Tổ trưởng bộ môn Nhiệt đồng tình và minh chứng thêm: Nhận được sự hướng dẫn đầy trách nhiệm của Thầy cô, các em sinh viên bộ môn Nhiệt của Khoa bước đầu đã thành công với những đề tài rất thiết thực, tính ứng dụng rõ nét.

Nếu được đầu tư có thể phát triển thành những mô hình sản phẩm mẫu. Có thể kể đến đề tài “So sánh lắp đặt thiết bị ngưng tụ kiểu bay hơi và kiểu không khí để giảm điện năng tiêu thụ trong sản xuất nước đá” (Giảng viên hướng dẫn: Thạc sỹ Nguyễn Công Vinh) hay “Nghiên cứu chế tạo máy làm kem cuộn” (do Thạc sỹ Nguyễn Thị Hồng Nhung hướng dẫn).

Được biết, trong năm học 2017-02018, các Nhóm Học tập - Nghiên cứu trong sinh viên (Study-Research Team, SRT) và (cá nhân, nhóm tác giả sinh viên khác) đã triển khai thực hiện 43 đề tài nghiên cứu. Những đề tài đạt kết quả tốt của các em được chọn báo cáo tại các Tiểu ban chuyên môn và tham gia triển lãm sản phẩm khoa học công nghệ cấp Trường, tuyển chọn gửi dự thi cấp cao hơn.


Kết quả sinh viên của trường giành giải Ba tại Cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học (do Sở Khoa học – Công nghệ thành phố Đà Nẵng tổ chức); Giải Nhì tại Ngày hội “Kết nối ý tưởng sáng tạo – khởi nghiệp” khu vực Nam Trung bộ (do TƯ Đoàn và Thành Đoàn Đà Nẵng tổ chức). Đặc biệt, Hội Sinh viên trường vinh dự tham gia trong top đại diện sinh viên thành phố Đà Nẵng có sản phẩm triển lãm tại Đại hội toàn quốc Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ X.

Nhà trường đã mạnh dạn đầu tư, cấp kinh phí thực hiện đề tài cho 36 Nhóm SRT (được chính thức thành lập quy tụ tổng cộng hơn 200 sinh viên đăng ký tham gia), đồng thời cũng tăng kinh phí cho các đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học (theo tinh thần Nghị định 99/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ), tạo điều kiện thuận lợi cho các em trong thực hiện đề tài, công trình của mình.

Sinh viên Đại học Sư phạm kỹ thuật với một sản phẩm tham gia Triển lãm Khoa học - Công nghệ.


Cách mạng công nghiệp 4.0 yêu cầu nhà trường “phải là địa chỉ nghiên cứu chuyển giao công nghệ”

Là cơ sở giáo dục đại học định hướng ứng dụng, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật – Đại học Đà Nẵng đảm nhận trọng trách đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, thực hiện các hoạt động khoa học và công nghệ, đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0 và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội khu vực Miền Trung - Tây Nguyên và cả nước.

“Trăn trở lớn nhất của tôi với một đại học kỹ thuật thiên về định hướng ứng dụng luôn là “làm thế nào để thành công trong nghiên cứu và chuyển giao công nghệ phục vụ sản xuất, đời sống”. Một đại học kỹ thuật, công nghệ muốn tồn tại thì không gì hơn thế. Và muốn tồn tại trong môi trường giáo dục cạnh tranh học hiệu, trước những đòi hỏi cấp bách mà cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra, thì chỉ có một mục tiêu, một nhiệm vụ bao trùm đó. Ở đây mới nói là tồn tại thôi. Chứ để tồn tại theo xu thế phát triển thì đòi hỏi nghiên cứu và chuyển giao công nghệ ở một học hiệu lại càng cao hơn rất nhiều” – Phó GS.TS Phan Cao Thọ, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.

Cũng theo Phó GS.TS Phan Cao Thọ trước bối cảnh khoa học công nghệ thay đổi quá nhanh chóng, thực tiễn sản xuất và ứng dụng tiến bộ vào sản xuất, quản lý, kinh doanh cũng thay đổi theo. Điều đó đòi hỏi chính nhà trường phải đồng hành với thay đổi. Người thầy phải đọc, nghiên cứu nhiều hơn và sắp xếp thời gian đến tận nhà máy, xí nghiệp, công trường để nắm bắt yêu cầu của doanh nghiệp, của dây chuyền và quy trình sản xuất mới.

Dấu ấn đồng hành doanh nghiệp và đại học có chuyên ngành công nghệ thông tin và truyền thông
Nhằm tạo điều kiện để cán bộ giảng viên nhà trường có thêm cơ hội trình bày các kết quả nghiên cứu, tiếp thu được các kiến thức mới từ giới nghiên cứu của các đại học, các Trung tâm/Viện nghiên cứu hay doanh nghiệp... năm học 2017 – 2018, nhà trường và các Khoa đã tổ chức thành công 28 hội thảo/hội nghị khoa học.
Nhiều Công ty, tập đoàn lớn về công nghệ thông tin và truyền thông trong nước và quốc tế đã đồng hành cùng Trường (FPT, Gameloft, Viện Công nghệ Quốc tế DNIIT, Công ty Takuma - Nhật Bản), hay các Đại học Okayama (Nhật Bản), Đại học Nice sophia Antipolis (Pháp),...


Trang bị đồng bộ và hiện đại để biến ý tưởng thành sản phẩm để chuyển giao

Nhìn nhận về yêu cầu nghiên cứu và kết quả chuyển giao công nghệ, Phó GS.TS Phan Quý Trà cũng thẳng thắn cho biết thực trạng: Công tác chuyển giao công nghệ chưa được thực hiện, mặc dù nhiều sản phẩm của đề tài có tính ứng dụng cao. Bên cạnh đó, thực tế số lượng đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ, tỉnh, thành phố của Trường chúng tôi còn ít; các dự án nghiên cứu còn hạn chế. Tương tự, công tác đăng ký phát minh, sáng chế, giải pháp hữu ích đối với các sản phẩm nghiên cứu còn hạn chế.

Một trong những giải pháp, theo đề xuất của Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, đó là trong năm học đến, cần ưu tiên nguồn lực, xây dựng đề án mua sắm thiết bị phục vụ nghiên cứu và đào tạo theo dự án trọng điểm. Song song, đồng thời triển khai xây dựng các dự án tăng cường năng lực nghiên cứu để tìm kiếm nguồn đầu tư từ ngân sách nhà nước và từ các dự án hợp tác với nước ngoài.

Máy in khắc laser - một trong những đề tài tham gia triển lãm khoa học công nghệ và khởi nghiệp được quan tâm. Thiết bị này nếu được đầu tư sẽ tham gia vào thị trường sản phẩm lưu niệm phục vụ du lịch.


Tổ trưởng bộ môn Nhiệt - Trưởng Khoa Cơ khí, TS.Giảng viên chính Hồ Trần Anh Ngọc – làm rõ thêm và kiến nghị:

Bộ môn Nhiệt của Khoa có nguồn nhân lực (nghiên cứu – giảng dạy) khá mạnh với 1 Phó GS, 2 TS và 2 Thạc sỹ (được đào tạo trong và ngoài nước). Tuy nhiên trang thiết bị phục vụ nghiên cứu khoa học còn hạn chế. Điều này tác động đến và làm cho sản phẩm khoa học, sản phẩm của quá trình nghiên cứu (bao gồm cả giảng viên và sinh viên) mới dừng lại và chủ yếu là phục vụ cho quá trình giảng dạy thực hành. Với một sản phẩm chưa rõ nét, chưa định hình thì chưa thể đạt đến yêu cầu của chuyển giao công nghệ.

“Tôi cho rằng việc đầu tư thêm trang thiết bị hỗ trợ nghiên cứu khoa học, trang thiết bị và máy móc hiện đại hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm, hỗ trợ quá trình chuyển giao công nghệ là hết sức cần thiết” -  TS Hồ Trần Anh Ngọc nhấn mạnh.

Được biết, bộ môn Nhiệt – Khoa Cơ khí trường Đại học Sư phạm kỹ thuật luôn định nghiên cứu hướng đến các giải pháp tiết kiệm năng lượng, nhất là tiết kiệm cho hệ thống nhiệt – lạnh. Hướng nghiên cứu này nếu được đầu tư hỗ trợ sẽ mang đến các giải pháp, đóng góp cho lộ trình xây dựng Thành phố môi trường của Đà Nẵng, trong tầm nhìn đến 2020 và những năm sau.

Phó GS.TS Võ Trung Hùng - Phó Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng) khen thưởng thành tích "Giải thưởng Khoa học công nghệ 2017-2018" dành cho cá nhân, gồm: 3 Giảng viên Khoa Điện – Điện tử: Thạc sỹ Phạm Duy Dưỡng (giải Nhất); TS Hoàng Thị Mỹ Lệ (Nhì); Thạc sỹ Nguyễn Văn Thịnh (Ba); 3 Giảng viên Khoa Cơ khí: TS Bùi Hệ Thống và Thạc sỹ Nguyễn Thái Dương (2 giải Nhì); Thạc sỹ Nguyễn Hoài (Khuyến khích) cùng Thạc sỹ Trương Thị Thu Hà – Khoa Kỹ thuật xây dựng (Khuyến khích).

Giải Nhất tập thể được trao cho Bộ môn Nhiệt – Điện lạnh (Khoa Cơ khí); 2 giải Nhì và Ba: Bộ môn Tự đồng hóa (Khoa Điện – Điện tử) và Nhóm Nghiên cứu – Giảng dạy “Kỹ thuật máy tính – Truyền thông và Điều khiển tự động”.


Trần Ngọc

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác