Ngẫm nghĩ về hệ sinh thái khởi nghiệp ở Israel

Cập nhật ngày: 30/11/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) - Người ta vẫn bảo, đi một ngày đàng học một sàng khôn, tôi may mắn hơn, đi hai tuần liền, nên chắc chắn khôn không thể bỏ sàng, mà phải bỏ vali đem về mới đủ. Vinh dự được là một trong 26 người trên toàn thế giới đến được với Israel đợt này để tham gia khoá đào tạo về “Phát triển hệ sinh thái cho khởi nghiệp” của Israel do Cơ quan phát triển quốc tế Israel - MASHAV tổ chức, tôi đã mang về được khá nhiều "vốn liếng" để nhìn về hệ sinh thái khởi nghiệp ở Đà Nẵng, nơi tôi sinh sống và làm việc. Ở đây, tôi chưa bàn về Đà Nẵng, mà muốn bạn đọc có cái nhìn về khởi nghiệp Israel, thông qua những cảm nhận mà cá nhân tôi thu hái được.

Khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo, đều bắt nguồn từ Nghiên cứu Phát triển (R&D)

Đây là điều tôi thấy đầu tiên khi đến mọi nơi, họ không bắt đầu bằng việc nói về số công ty khởi nghiệp, họ nói về khối lượng nghiên cứu phát triển mà Israel đầu tư vào. Nhìn quanh các khu công nghệ, có rất nhiều cái tên lớn trên thế giới, và hầu hết họ đến đây vì R&D cực kì phát triển.

Các bạn nên nhớ là quốc gia này mới chỉ thành lập từ năm 1948, và nó bắt đầu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp từ thập kỈ 90 của thế kỉ trước, nhưng bây giờ họ nổi tiếng với R&D, và sau đó là thương mại hóa nó. Nhìn về Việt Nam, ai cũng sẽ nghĩ sẽ khó để thực hiện, song tôi nghĩ là nếu Việt Nam không bắt đầu từ R&D thì sẽ không thể đạt đến một kết quả cụ thể. Có thể R&D ở Việt Nam không phải là để tạo ra gì đó mới toanh mà là nghiên cứu cải tiến và địa phương hoá những công nghệ, cách thức sẵn có ở khắp nơi.

 
Ở Isarel, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo đều bắt nguồn từ Nghiên cứu Phát triển (R&D).


Nhà nước hiểu rõ vai trò của mình


Lần này tôi có dịp ghé thăm Israel Innovation Authority - Cơ quan quản lý về đổi mới sáng tạo ở Israel, chính quyền thành phố Tel Aviv và một co-working space tên Net.work do chính quyền thành phố Ramat-Gan xây lên. Và tôi cảm nhận được rằng, nhà nước luôn hiểu vai trò của mình. “Chúng tôi không dẫn dắt, chúng tôi thúc đẩy”, “Điều quan trọng là tạo điều kiện và đồng hành cùng những rủi ro của mọi người”. Và tất cả đều dẫn những câu chuyện trong cuốn sách Startup Nation của Saul Singer và Dan Senor xuất bản năm 2009 như là một cách để mọi người hiểu thêm về câu chuyện ở Israel.

Tuy nhiên, ngồi nói chuyện với anh bạn cùng phòng, tôi cũng nhận thấy là Israel, hay Singapore, là những nước nhỏ với dân số thấp với hàm lượng công nghệ cao. Còn Việt Nam, là nước có dân số đông với hàm lượng công nghệ thấp, nên việc áp dụng "nguyên xi" mô hình hỗ trợ của chính quyền là điều không đơn giản. Dù sao đi nữa, Việt Nam trong những năm qua cũng đã thể hiện rất nhiều vai trò của một chính phủ kiến tạo đối với khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

 
Tác giả bài viết (áo cam, đeo kính) chụp cùng đoàn học tập tại SigmaLabs, một trong những vườn ươm khởi nghiệp tư nhân
tại Tel Aviv.


Startup cũng chỉ bắt đầu từ những điều rất đơn thuần

Có lẽ một trong những phiên trao đổi thú vị nhất trong dịp này là buổi thảo luận với các công ty khởi nghiệp ở Israel. Bởi vì điều thú vị và mà tôi thấy được chính là những lí do để họ bắt đầu câu chuyện của mình, rất đơn thuần và dễ nhận thấy.

Pink of View, một startup tạo ra công nghệ giúp các chị sớm phát hiện ra ung thư vú. Nếu các bạn nghe đến câu chuyện ung thư gan gần đây của bạn Yến, thì tôi cũng muốn nói là các bạn nên đi tầm soát sớm đi. Và ở đây họ tạo ra mọi cơ hội để mọi người có thể tiếp cận với việc tự tầm soát ung thư vú từ chính chiếc điện thoại của mình.

Hay HomeBiogas, nghe quen không, nó chỉ đơn thuần là giải pháp xây dựng thiết bị biến rác thải hữu cơ tại nhà thành khí biogas, làm nhiên liệu đốt. Điều quan trọng là người đặt mua sẽ được nhận một bộ thiết bị trong một cái hộp, tự lắp ráp sản phẩm và sẵn sàng sử dụng tại gia. Vấn đề là cũ, nhưng qua cách sử dụng công nghệ thân thiện và tạo thú vị cho người dùng, họ có được sự thành công của mình.

Soapy, một cái tên gợi lên câu chuyện của mình. “Con trai tôi hỏi tôi, tại sao dùng xà phòng và nước phung phí vậy bố, con thấy thế giới còn thiếu nước cực kì. Và tôi nảy ra ý tưởng làm một sản phẩm rửa tay tiết kiệm nước”. Nguồn cơn đơn thuần cho cả một công ty khởi nghiệp.

Vậy nên, nếu bạn đến hỏi tôi là ý tưởng đâu để khởi nghiệp, tôi chỉ cần nói bạn rằng: “Đừng hỏi, hãy quan sát, bạn sẽ thấy nỗi đau ở khắp nơi” (Pain, là cách cộng đồng khởi nghiệp nói về những vấn đề mà khách hàng tiềm năng của họ gặp phải), “và tìm cách làm cho nó tốt hơn theo một cách nào đó, quốc gia lớn hay nhỏ, đều làm vậy cả”.

Vườn ươm khởi nghiệp ở đây chính là nơi hội tụ cộng đồng

Hồi tôi ở Singapore, mỗi khu nhà ở xã hội đều có một nơi sinh hoạt cộng đồng, nơi người Ấn, người Mã Lai, người gốc Hoa ngồi với nhau, giao lưu và hiểu nhau. Đến khi tôi qua làm ngành khởi nghiệp, tôi cũng nghĩ đến một điều tương tự, đâu là nơi cộng đồng startup gặp nhau. Khi thăm các vườn ươm ở đây, tôi hiểu rõ hơn rằng, chính nó.

 
 Một buổi giao lưu của các công ty khởi nghiệp của Israel không gian làm việc chung net.work do chính quyền tp Ramat
 Gan xây dựng .


Bạn có thể đến đâu để gặp các nhà tư vấn có tâm (mentors), các nhà đầu tư thiên thần, Vườn ươm là điểm đầu tiên nghĩ đến. Lúc tôi ngồi nghe cô Tair Kowalsky, CEO của Vườn ươm SigmaLabs nói chuyện, tôi nhận ra, họ  xây dựng vườn ươm và họ kêu gọi sự tham gia cộng đồng theo tinh thần Pay-it-forward (cho đi và nhận lại), và sau 8,9 khoá ươm tạo thì họ đã có một cộng đồng sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau, vậy là đủ.

Tinh thần đổi mới sáng tạo là một cái CẦN có

Tôi viết hoa chữ CẦN bởi vì, người Israel cần công nghệ, cần đổi mới. Vì sao vậy, “chúng tôi không có nước ngọt, chúng tôi không có tài nguyên, đất đai khô cằn, lại có nhiều quốc gia thù địch xung quanh, vậy nên chúng tôi mới phải tìm cách tạo ra công nghệ giúp giải quyết vấn đề cuộc sống của chúng tôi?”..

Khi mọi thứ liên quan đến vấn đề sống còn, người ta tìm ra cách tốt nhất để tồn tại. Quay ngược về Việt Nam, tôi thấy chúng ta bắt đầu gặp rất nhiều vấn đề về ô nhiễm, về ngập lụt, nhưng hình như chưa tới mức sống còn để chọn cách “đổi mới sáng tạo hay là chết” như của tinh thần Israel.

Có thể nói, khi viết về những suy nghĩ trên, tôi luôn liên hệ đến Việt Nam, đến hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo mà Vườn ươm doanh nghiệp Đà Nẵng đang đóng góp xây dựng, dù rằng những suy nghĩ vẫn còn dừng lại ở đó, nhưng tôi tin nó là nền tảng để chúng ta có thể nghĩ đến những chặng đường tiếp theo.

HỒ QUANG DŨNG - Phó Giám đốc Vườn ươm doanh nghiệp Đà Nẵng

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác