Khám phá ý nghĩa của ngôn từ trong “Từ điển cảm xúc thế giới”

Cập nhật ngày: 30/09/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) – Hãy lưu tên người yêu bạn trong điện thoại là “wonderwall”, hãy đổi tên album chuyến du lịch trên facebook của bạn thành “wanderlust”, hãy gọi cô bạn thân nhất của mình là “laotong”, hãy dùng từ “backpfeifengesicht” khi miêu tả cái đứa mình ghét nhất… và hãy đọc quyển sách “Từ điển cảm xúc của thế giới” ngay để biết vì sao bạn có thể dùng như thế!


Nhắc đến từ điển, ai cũng nghĩ đó phải là một quyển sách dày cộp với chi chít từ của một loại ngôn ngữ. Tuy nhiên, quyển "Từ điển cảm xúc thế giới" lại cực kỳ nhỏ nhắn (khổ 11x16.5, 260 trang) với gần 130 từ vựng độc đáo được tuyển chọn từ nhiều ngôn ngữ trên thế giới như Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Hàn Quốc… - một “hành trang” gọn gàng vừa đủ giúp chúng ta mở cánh cửa ngôn ngữ thú vị của thế giới.

 


Gọi tên những xúc cảm khó diễn tả thành lời


Trong cuộc sống, đôi lúc ta sẽ trải qua những tình huống, những xúc cảm đặc biệt mà chưa thể tìm được một từ ngữ nào trong tiếng Việt có đủ khả năng thể hiện chính xác hay gọi đúng tên điều muốn nói, khi đó, ta sẽ làm gì? Cố gắng diễn đạt nó bằng nhiều phương pháp? Lý giải lòng vòng một cách bất lực? Sử dụng những câu nói ngắt quãng khi vừa kể vừa hình dung? Hay im lặng và tự bản thân chiêm nghiệm với điều đó?

“Từ điển cảm xúc của thế giới” sẽ chỉ cho người đọc cách đơn giản hơn nhiều: Gọi tên chúng chỉ với một từ ngắn gọn bằng thứ ngôn ngữ khác.

 
"Từ điển cảm xúc thế giới" sẽ gọi tên giúp bạn những xúc cảm chưa thể diễn tả thành lời bằng tiếng Việt.


Chẳng hạn, khi hai người khao khát nhau nhưng không ai dám bắt đầu, không biết phải diễn đạt ra sao thì chỉ cần dùng từ “Mamihlapinatapai” trong tiếng Yaghan của Argentina là có thể bao trọn mọi hàm ý. Sách kỷ lục Guinness thế giới cũng đã ghi nhận đây là từ cô đọng nhất để diễn tả cảm xúc trên.

Hay để gọi tên cảm giác trông ai cũng có vẻ hạnh phúc hơn mình khi lướt mạng xã hội, các bạn trẻ ở Đức sẽ dùng từ “Netzminderwertigkeit”, đây là từ từ “netz” (Internet) và “minderwertigkeit” (cảm giác rằng mình thua kém người khác).

 
"Netzminderwertigkeit" là từ diễn tả cảm giác ai cũng hạnh phúc hơn mình khi lướt mạng xã hội.


Để chỉ lòng tốt đặt không đúng chỗ, dù bạn hoàn toàn không yêu cầu được giúp và cố gắng ngăn chặn nó nhưng người ta cứ nhất quyết làm để rồi mọi việc rối tung cả lên… và cuối cùng bạn vẫn phải lên tiếng cảm ơn vì sự giúp đỡ “không ai mướn” đó thì người Nhật sẽ dùng từ “Arigata meiwaku”, được ghép giữa “arigata” (biết ơn) và “meiwaku” (sự phiền phức).

Để diễn tả mùi vị của cơn mưa sau quãng thời gian dài mặt đất khô cằn, nóng hạn, người Hy Lạp có từ “Petrichor”. 
Các cô gái Hàn nếu gặp trai mà “giả nai” sẽ được tặng cụm từ “Nae – soong”. Ở Phần Lan, người hay để ý mấy thứ nhỏ nhặt, như chính tả, dấu câu các thứ sẽ được gọi là “Pilkunnussija”…

Và còn rất nhiều từ ngữ diễn đạt những tình huống, cảm xúc thú vị khác mà người đọc sẽ tha hồ khám phá qua từng trang của “Từ điển cảm xúc của thế giới” với các chủ đề đa dạng như: Tình yêu, Cảm giác - tâm lí, Nghệ thuật sống - Phong cách sống, Thư giãn - Đùa vui, Bạn là ai?, Nỗi sợ hãi - Ám ảnh.

Quyển sách này sẽ “kể” cho người đọc thật nhiều “chuyện” của những từ ngữ đến từ khắp các quốc gia, hé mở sự sinh động, đa sắc màu của “khu vườn ngôn từ” thế giới. Trong đó, có cả những từ hiện không còn truy được nguồn gốc, có những từ đã biến đổi ngữ nghĩa theo thời gian, có những từ là tiếng lóng thời hiện đại, có những từ là từ cổ gần như đã biến mất trong ngôn ngữ đó nhưng nay được “khai quật” lại… Và khi bước chân vào khu vườn đó, chúng ta sẽ phải ồ lên kinh ngạc bởi kho tàng hàng vạn từ ngữ đa dạng, phong phú và vô cùng thú vị.

Đó là những từ được được các thành viên trong “Nhóm của Chuyện” tuyển chọn và giải thích bằng cách sinh động, dễ hiểu trên tinh thần phù hợp với bạn đọc trẻ nói chung và những ai yêu ngôn ngữ, thích khám phá thế giới cảm xúc nói riêng.

Lắng nghe và truyền đạt “Chuyện” của ngôn từ

Có lẽ, sau khi khám phá bao điều thú vị mà “Từ điển cảm xúc thế giới” mang lại qua từng trang sách, không ít người đọc tự hỏi quyển sách độc đáo này đã được ra đời như thế nào.

Giờ để ý nhé, Tiếng Việt của chúng ta có những từ ngữ nghe thì hiểu, nhưng cực kỳ khó giải thích và gần như không thể phiên dịch sang bất kỳ một thứ tiếng nào khác. Hoặc giả như có dịch được cũng khó có thể truyền tải hết sắc thái ngữ nghĩa vốn có. Chẳng hạn những từ như: “thính”, “chém gió”, “đắng lòng”, “cạn lời”… mà chúng ta vẫn thường hay gọi vui là “đặc quyền” của tiếng Việt.

Các ngôn ngữ khác cũng vậy. Không chỉ tiếng Anh mà bất kỳ thứ tiếng nào trên thế giới cũng có những từ ngữ của riêng mình mà không một từ nào trong ngôn ngữ khác có thể diễn tả được trọn vẹn ý nghĩa. Mỗi đất nước đều có những từ đặc biệt khác nhau mà chỉ khi sống lâu ở nơi đó, qua những trải nghiệm, ta mới có thể thấu hiểu được hết những hàm ý bởi nó có quá nhiều tầng lớp và cung bậc cảm xúc.

Và, từ đó, trào lưu “wordporn” xuất hiện. Đây là một thuật ngữ, ám chỉ việc định nghĩa lại các từ ngữ cổ không thường được sử dụng, hoặc các từ ngữ đặc trưng khó giải thích của các ngôn ngữ trên thế giới.

Ra đời vào năm 2015, một fanpage trên Facebook mang tên “Chuyện” do một nhóm các bạn trẻ yêu ngôn ngữ, đam mê ngoại ngữ lập nên đã nhanh chóng “truyền lửa” trào lưu “wordporn” trên thế giới tại Việt Nam. Từ đó đến nay, fanpage “Chuyện” đã dịch hơn 200 từ, sở hữu hơn 78.000 lượt thích từ cộng đồng mạng với mỗi bài đăng nhận trung bình hơn 2.000 lượt tương tác.

Bằng kỹ năng “Việt hóa” sinh động, lối giải thích gọn ghẽ về ý nghĩa những từ ngữ hay, hiếm từ ngôn ngữ của các quốc gia trên nền ảnh minh họa đầy sự ám gợi; “Chuyện” đã mang lại cho cộng đồng mạng Việt Nam nói chung và các bạn trẻ dùng facebook nói riêng một vốn từ thú vị để tha hồ khám phá, trải nghiệm và thể hiện cảm xúc của bản thân một cách độc đáo hơn, bí ẩn hơn.

 

 
Các bài đăng giới thiệu về những từ ngữ lạ - hay trên page Chuyện được đông đảo người dùng Facebook tương tác.


Không chỉ muốn dừng lại ở việc chia sẻ trên môi trường mạng, sau 3 năm hoạt động mạnh mẽ và được đông đảo mọi người đón nhận, “Chuyện” đã tuyển chọn, hệ thống và tập hợp lại 130 từ hay nhất theo chủ đề thành “Từ điển cảm xúc của thế giới”, một ấn phẩm xinh xắn cho những bạn cùng chung một “bệnh nghiện chữ”.

“Quyển sách này dành cho những bạn cũng yêu chữ và thích tìm hiểu về thế giới cảm xúc như chúng mình. Thông qua những từ ngữ đã được lựa chọn trong đây, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về bản thân, cảm thấy được đồng điệu tâm hồn khi những điều mơ hồ trước đây hóa ra lại đã được tạc chữ và gọi tên rõ ràng. Chẳng những vậy, thông qua ngôn ngữ, chúng ta còn có thể hiểu thêm nhiều điều độc đáo về văn hóa và phong cách sống của các dân tộc khác. Đây cũng là một trong những cách thú vị để bạn học ngoại ngữ, có được sự nhạy cảm ngôn ngữ và làm giàu thêm vốn từ của mình”, đại diện của “Chuyện” chia sẻ.

Vậy, còn chờ gì nữa mà chúng ta chưa lật sách ra và khám phá cảm xúc của thế giới giữa biển ngôn từ đẹp đẽ này?


Xuân Dương

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa: