"Cuộc chiến chống Liên quân Pháp - Tây Ban Nha" dưới góc nhìn hiện đại, đa chiều

Cập nhật ngày: 31/08/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) - Trong chuỗi các hoạt động hướng tới kỷ niệm 160 năm Ngày nhân dân Đà Nẵng đại diện cho nhân dân cả nước và cùng nhân dân cả nước mở đầu cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp – Tây Ban Nha xâm lược (1/9/1858 - 1/9/2018), UBND TP Đà Nẵng phối hợp với Hội khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Đà Nẵng chống Liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858 - 1860): Quá khứ và hiện tại” nhằm công bố thêm những nguồn sử liệu mới, những nhận định và đánh giá mới về sự kiện cùng những định hướng và giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa gắn với sự phát triển bền vững và ổn định của TP.


Cách đây 160 năm, liên quân Pháp  - Tây Ban Nha nổ súng xâm lược Việt Nam. Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện sứ mệnh bảo vệ Tổ quốc bằng những cuộc chiến oai hùng dưới chân thành Điện Hải.

Trong hơn 18 tháng (từ 1/9/1858 đến 23/3/1860), liên quân Pháp - Tây Ban Nha đã liên tục mở các đợt tấn công để bình định và làm chủ Đà Nẵng. Nhưng, với lòng dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, quân dân Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng đã tích cực chiến đấu, làm thất bại kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh, buộc Pháp - Tây Ban Nha phải rút khỏi Đà Nẵng.

Chính Thiếu tướng Rigault de Genouilly trong một bản điều trần gửi Pháp hoàng Napoléon III cũng phải thú nhận rằng: "Chính phủ Pháp đã nhầm lẫn về tính chất cuộc chiến can thiệp ở Việt Nam. Người ta nói rằng xứ này không có binh lính, quân đội nhưng sự thật thì quân đội ở đây rất dũng cảm và dân quân gồm tất cả những người khỏe mạnh nhất trong dân chúng".

 
Liên quân Pháp - Tây Ban Nha xâm lược Đà Nẵng ngày 1/9/1858  - Nguồn ảnh: Wikipedia


Sự kiện xưa dưới góc nhìn hiện đại, đa chiều

Và với hơn 30 nhà nghiên cứu hàng đầu về lịch sử trong và ngoài nước cùng 40 tham luận, Hội thảo một lần nữa lần giở lại những trang sử bi hùng của sự kiện này dưới những góc nhìn khoa học, mới mẻ và đa chiều.

Trong đó, tập trung làm sáng tỏ
2 nội dung: “Quá khứ” với các nghiên cứu mới, liên quan đến cuộc kháng chiến chống Pháp tại Đà Nẵng (1858 - 1860) và “Hiện tại” với những Giải pháp bảo tồn và phát huy các di tích lịch sử liên quan đến cuộc kháng chiến chống Pháp tại Đà Nẵng (1858 - 1860); một số kinh nghiệm quy hoạch, thiết kế đô thị và quản lý đô thị của người Pháp tại Đà Nẵng (1888 - 1945); qua đó đề cập một số vấn đề về vị thế địa văn hóa; vị thế địa chính trị, địa kinh tế của Đà Nẵng nửa sau thế kỷ XIX, đánh giá vị thế địa chính trị, địa kinh tế của Đà Nẵng hiện nay.

 

Với hơn 30 nhà nghiên cứu hàng đầu về lịch sử trong và ngoài nước cùng 40 tham luận, Hội thảo một lần nữa lần giở lại những
trang sử bi hùng của sự kiện này dưới những góc nhìn khoa học, mới mẻ và đa chiều. 


“Không phải ngẫu nhiên mà trước đó thực dân Pháp chọn Đà Nẵng làm nơi đầu tiên nổ súng xâm lược, hay sau này là đế quốc Mỹ tiếp tục chọn Đà Nẵng làm nơi đầu tiên xâm lược Việt Nam. Đà Nẵng luôn mang trong mình một lợi thế đặc biệt quan trọng về vị trí địa chính trị, địa kinh tế. Không những nằm ở vị trí trung tâm của cả nước, Đà Nẵng còn được xem là trạm trung chuyển trên con đường thương mại từ Ấn Độ Dương qua Thái Bình Dương, là cửa ngõ để tiến vào khu vực Đông Nam Á lục địa và là vị trí then chốt cuối cùng của Hành lang Kinh tế Đông - Tây.Nói vậy để mỗi chúng ta có thể hiểu được những giá trị đáng quý của lịch sử và tầm quan trọng của vị trí chiến lược của Đà Nẵng trong xu thế phát triển chung của thời đại”, Phó chủ tịch UBND TP Đặng Việt Dũng nhấn mạnh tại Hội thảo.

 
Đà Nẵng luôn mang trong mình một lợi thế đặc biệt quan trọng về vị trí địa chính trị, địa kinh tế. Nói vậy để mỗi chúng ta có thể
hiểu được những giá trị đáng quý của lịch sử và tầm quan trọng của vị trí chiến lược của Đà Nẵng trong xu thế phát triển chung
của thời đại”, Phó chủ tịch UBND TP Đặng Việt Dũng nhấn mạnh. 


Đồng thời, các tham luận tập trung đi sâu vào phân tích: Lý do người Pháp chọn Đà Nẵng là nơi để nổ súng xâm lược; quân đội triều đình nhà Nguyễn và quân dân địa phương đã kháng Pháp như thế nào? Vai trò của Tây Ban Nha tại chiến trường Đà Nẵng ra sao?

Đặc biệt, một trong nhiều nhận định mới của các nhà khoa học là thái độ kiên quyết của vua Tự Đức trong việc kháng cự lại liên quân Pháp – Tây Ban Nha chứ không phải nhu nhược, yếu hèn như lịch sử đã viết.

Bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử có liên quan

Hội thảo cũng đã rút ra một số bài học kinh nghiệm cùng những định hướng và giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử liên quan đến sự kiện này; kế thừa quá trình quy hoạch, phát triển đô thị thời Pháp thuộc gắn với sự phát triển bền vững và ổn định của TP Đà Nẵng hiện nay.

Trong đó tập trung vào các giải pháp bảo tồn, tôn tạo, phục hồi và phát huy giá trị của di tích thành Điện Hải, các công trình quân sự trong thành và "Chiến lũy Nguyễn Tri Phương".

GS.TSKH. Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia đề xuất: "Để chuẩn bị cho việc thực hiện giai đoạn 2 của Dự án Trùng tu, tôn tạo và phục hồi di tích thành Điện Hải, tôi cho rằng TP Đà Nẵng nên lập ra 3 nhóm chuyên môn để nghiên cứu, hoạch định.

Nhóm thứ nhất chuyên môn về sưu tầm, thẩm định nguồn tư liệu để làm cơ sở tư liệu cho công tác tu bổ, phục hồi thành, hào và các hạng mục phòng thủ của thành.

Nhóm thứ hai chuyên môn thăm dò, triển khai các hoạt động khai quật quy mô lớn để tìm ra công trình phòng thủ của thành còn nằm trong lòng đất để có cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, phục hồi các công trình phòng thủ.

Và nhóm thứ ba được lựa chọn từ những tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện, hành nghề theo quy định để chủ trì lập đồ án quy hoạch hoặc chủ trì tổ chức thi công, giám sát thi công dự án tu bổ, phục hồi di tích thành Điện Hải".

 
Di tích thành Điện Hải - Ảnh: Trần Ngọc.


Có thể nói, Hội thảo lần này chính là dịp để các nhà khoa học trong và ngoài nước công bố thêm những nguồn sử liệu mới, những nhận định và đánh giá mới về sự kiện nhân dân Đà Nẵng cùng nhân dân cả nước trong buổi đầu chống Liên quân Pháp - Tây Ban Nha xâm lược (1858 - 1860);
 rút ra một số bài học kinh nghiệm cùng những định hướng và giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa gắn với sự phát triển bền vững và ổn định của TP; giới thiệu và quảng bá sâu rộng hơn hình ảnh, con người Đà Nẵng đến với bạn bè trong nước cũng như quốc tế; góp phần làm phong phú thêm nhận thức về lòng yêu nước và truyền thống cách mạng; khơi dậy niềm tin và tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm trong quần chúng nhân dân, phát huy hơn nữa vai trò và sức mạnh của Đà Nẵng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước.


Xuân Dương

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác