Đà Nẵng chung tay giảm rác thải nhựa: Góc nhìn từ một cộng đồng doanh nghiệp

Cập nhật ngày: 31/07/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) - Nhiều năm qua, tại Đà Nẵng có một cộng đồng đã khởi xướng và thường xuyên duy trì ở nhiều cấp độ khác nhau hoạt động chung tay làm sạch bãi biển Đà Nẵng, góp phần “Chung tay bảo vệ đại dương”, hạn chế các mối đe dọa môi trường do ô nhiễm rác thải nhựa trên biển”..

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi cùng đại diện cộng đồng ấy. Khách mời của cuộc trò chuyện chuyên đề này là ông Hà Đức Hùng – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Trẻ Đà Nẵng.


Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cũng thải ra môi trường những vật liệu có nguồn gốc từ nhựa, cao-su. Lượng chất thải công nghiệp này rất khó phân hủy, dễ gây suy thoái, ô nhiễm môi trường xung quanh (như môi trường đất, môi trường nước), ảnh hưởng lớn tới sức khỏe của con người.

-Ảnh: T.Ngọc.


Năm nay, Hội Doanh nhân trẻ TP Đà Nẵng chúng ta sẽ hưởng ứng thông điệp hành động (Chung tay hành động vì biển xanh không rác thải nhựa) này như thế nào, thưa ông ?.

Ông Hà Đức Hùng:

Chủ đề Ngày Đại dương thế giới năm 2018 là “Cùng chung tay giữ màu xanh của biển” với ý nghĩa kêu gọi chúng ta phải có trách nhiệm chăm sóc biển và đại dương xanh. Hội Doanh nhân trẻ Đà Nẵng đã phát động đến toàn thể Doanh nghiệp hội viên hưởng ứng thông điệp hành động, nhằm nâng cao nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của biển, hải đảo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tôn vinh những giá trị của đại dương đối với sự sống của nhân loại.

BCH Hội khuyến khích các doanh nghiệp hội viên đưa ra các giải pháp cho vấn đề ô nhiễm rác thải nhựa và có hành động cụ thể , ngăn chặn rác thải nhựa trên biển. Hãy góp phần vì một đại dương khỏe mạnh hơn, cho một tương lai tốt đẹp hơn.

Và một trong những điểm nhấn là tuyên truyền, vận động cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp hội viên hãy cùng chung tay bảo vệ môi trường biển, qua những việc làm thiết thực cụ thể. Đó là giảm thiểu sử dụng túi nilon; mỗi doanh nghiệp hội viên có kế hoạch tổ chức thu gom, phân loại và tái chế rác thải nhựa. Trước hết hãy  vì mục tiêu “góp phần hiện thực hóa, đưa Đà Nẵng trở thành Thành phố Xanh và Thông minh".

Hội Doanh nhân Trẻ TP Đà Nẵng chúng ta là một trong những đơn vị duy trì tốt các phong trào “Ngày Tình nguyện làm sạch bãi biển” , “Kêu gọi Cộng đồng chung ta giữ sạch biển” , “Nói không với túi ni-lông, bao bì, vật dụng chứa hàng hóa tiêu dùng bằng nhựa,…” ; theo ông, những chương trình này có thực sự làm thay đổi nhận thức của doanh nghiệp hội viên và đi vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh, cung ứng dịch vụ như thế nào ?

Ông Hà Đức Hùng – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Trẻ Đà Nẵng.

-Ảnh do nhân vật cung cấp.

Việc thực hiện chính sách và pháp luật bảo vệ môi trường, hay trách nhiệm với xã hội tại các doanh nghiệp ở nước ta còn tồn tại nhiều khó khăn và bất cập do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Trong đó, có nguyên nhân do bản thân các doanh nghiệp đã chưa nhận thức được một cách đúng đắn, đầy đủ về mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất kinh doanh của mình với vấn đề môi trường.

Tôi và các anh chị trong BCH luôn thống nhất một điều, phải kiên trì làm rõ mối quan hệ này, thì mới mong phần nào thay đổi nhận thức của doanh nghiệp. Nói ra có vẻ giáo điều, nhưng sự thật, chỉ có thay đổi được nhận thức thì mới thay đổi được hành động.

Ở đây vấn đề có tính 2 mặt của nó, hoạt động của doanh nghiệp có những tác động tích cực và tiêu cực tới vấn đề môi trường và ngược lại môi trường cũng góp phần tạo nên những thuận lợi hay khó khăn trong việc sản xuất. Tuy nhiên, điều cần khẳng định là mọi hoạt động sản xuất kinh doanh đều ảnh hưởng đến môi trường.

Tôi muốn nói đến mặt tiêu cực.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển cũng làm phát sinh nhiều vấn đề nam giải, trong đó có chất thải. Lượng chất thải công nghiệp này dễ gây suy thoái, ô nhiễm môi trường xung quanh (như môi trường đất, môi trường nước), ảnh hưởng lớn tới sức khỏe của con người.

Ngay cả hoạt động kinh doanh trong hội nhập kinh tế quốc tế, vẫn có thể làm phát sinh những vấn đề phức tạp đối với môi trường. Chẳng hạn thông qua hoạt động nhập khẩu, những sản phẩm hàng hóa không thân thiện với môi trường dễ dàng vào Việt Nam. Thậm chí không loại trừ, có thể là những chất thải độc hại.

Như vậy, nếu nhận thức rõ ràng về mối quan hệ giữa hoạt động của doanh nghiệp với môi trường, mỗi doanh nghiệp cần thay đổi nhận thức về bảo vệ môi trường nói chung và bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thương mại nói riêng, tiến tới thay đổi hành vi của mình trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt áp dụng giải pháp công nghệ sạch.

Điều quan trọng doanh nghiệp cần có kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn về môi trường, như vậy mới có thể áp dụng các quy định của pháp luật liên quan đến môi trường, hoặc có khả năng vận hành các hệ thống xử lý, phân tích kiểm tra mức độ đảm bảo tiêu chuẩn môi trường của các sản phẩm và chất thải...

Doanh nghiệp hội viên Hội Doanh nhân trẻ Đà Nẵng trong một lần tham gia Chiến dịch Làm sạch bãi biển Đà Nẵng (trong ảnh, thu gom ngư lưới cụ vứt bỏ trên bờ, không để sóng cuốn ra biển).

-Ảnh: Văn phòng Hội cung cấp.   


Trở lại với chủ đề hành động chính của “Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2018”, đồng thời, cũng là thông điệp hành động hưởng ứng mạnh mẽ của Việt Nam với “Ngày Đại dương thế giới năm 2018” là “Chung tay hành động vì biển xanh không rác thải nhựa”; thưa ông: Ai cũng biết sử dụng túi ni-lông, vật dụng làm từ nhựa đều tiềm ẩn những ảnh hưởng đến sức khỏe, nếu sử dụng không đúng cách; còn khi không còn sử dụng, thải ra môi trường, thì tác hại cho hệ sinh thải khá nghiêm trọng và kéo dài.

Tuy nhiên là trong thực tế, cộng đồng vẫn sử dụng phổ biến các loại bao bì, vật dụng chứa, đựng (hàng hóa, thức ăn, đồ uống) đều bằng nhựa,… Để hạn chế điều này cần có những giải pháp nào là hiệu quả một cách bền vững, đồng thời giải pháp được khởi động ngay từ cộng đồng doanh nghiệp – một cộng đồng sử dụng khá nhiều bao bì, vật chứa từ nhựa - thưa ông ?

Rất cần một chiến dịch truyền thông xuyên suốt, lâu dài và vươn đến nhiều đối tượng, lan tỏa trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của mọi người về tác hại của rác thải nhựa đến với cuộc sống và môi trường.

Tôi cho rằng mỗi quốc gia nếu quyết tâm thay đổi vì một đất nước không rác nhựa, vì một quê hương xanh sạch đẹp hơn trong trương lai thì mới hình thành nên những cộng đồng dân cư, cộng đồng giới hay ngành nghề  cùng hành động để hạn chế sử dụng, tiến tới loại bỏ dần những sản phẩm nhựa dùng một lần như bao ni lông, ống hút, hộp xốp, muỗng nĩa nhựa, nước đóng chai,…

Nhiều quốc gia cùng làm như thế thì chúng ta sẽ có một khu vực, rồi châu lục, sau đó đến vùng lãnh thổ, nhiều vùng lãnh thổ, cứ thế mà lan tỏa.

Bãi rác Khánh Sơn ngập tràn rác thải nhựa.

-Ảnh: T.Ngọc. 

 
Ở góc độ doanh nhân – doanh nghiệp, tôi cho rằng, hơn lúc nào hết phải đẩy mạnh liên kết. Doanh nghiệp liên kết, hợp tác cùng doanh nghiệp đối tác, khuyến khích giảm thiểu hoặc thay đổi những sản phẩm nhựa dùng một lần trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó cũng đồng thời phân phối những sản phẩm, giải pháp thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần rộng rãi trong cộng đồng.

Đối với khách hàng, chính doanh nghiệp phải chủ động khuyến khích người tiêu dùng tuyệt đối không nên sử dụng hộp xốp, hộp nhựa để đựng thức ăn, đồ ăn có dầu mỡ. Tôi muốn nói đến các kênh truyền thông nên kiên trì giải thích rằng “Rất nhiều người tiêu dùng đã, đang tiếp xúc và sử dụng các sản phẩm nhựa không có gì đảm bảo là sẽ an toàn. Cách tốt nhất là hạn chế sử dụng các sản phẩm trên đựng thực phẩm như hiện nay”.

Hẳn nhiên, để Việt Nam, từ một trong những quốc gia thải nhiều rác nhựa ra đại dương nhất, có thể đi theo xu thế xanh này, chắc chắn sẽ là một quá trình khó khăn và lâu dài. Và điều đó chỉ có thể thành hiện thực khi có sự đồng thuận của cả người dân, doanh nghiệp và chính quyền.

Ở các quốc gia phát triển, túi ni-lông, đồ chứa bằng nhựa được phân loại (sau khi sử dụng, và phân loại ngay từ đầu nguồn rác thải) và sau đó được xử lý/tái chế rất hữu ích; còn tại Việt Nam, việc xử lý/tái chế - như tại một số cơ sở tư nhân - thì lại gây hại tiếp tục cho cộng đồng (bởi có một số vật dụng không thể được làm ra từ nguồn tái chế); bên cạnh đó, cơ sở tái chế hầu hết đều là thủ công,… Ông có ý kiến gì về vấn đề này ?

Theo hiểu biết của tôi, tại Vương quốc Anh đã cam kết loại bỏ tất cả các chất thải nhựa vào năm 2042, trong khi Pháp đã ban hành lệnh cấm sử dụng túi nhựa một lần. Na Uy đã triển khai mô hình thu thập rác thải để tái chế trong nhiều thập niên. Ở Na Uy, người tiêu dùng mua một chai nước sẽ phải chịu thêm một khoản tiền nhỏ, nhưng nếu họ quay lại cửa hàng và đưa vỏ chai vào máy thu thập vỏ thì phần tiền này sẽ được hoàn lại. Điều đó khuyến khích người dùng đem vỏ chai đi tái chế thay vì vứt chúng vào thùng rác lẫn với các loại rác thải khác hoặc vứt lung tung.

Hiện các siêu thị ở Đà Nẵng đã và đang cố gắng giảm lượng bao bì nhựa, đặt mục tiêu sẽ sử dụng toàn bộ bao bì có thể tái chế hoặc phân hủy. Chúng ta cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng bao bì có thể tái chế, nhưng lưu ý dán nhãn (thông tin) rõ ràng cho khách hàng.

Từ trước tới nay, phần lớn rác thải sinh hoạt đô thị ở nước ta không được tiêu huỷ một cách an toàn, chủ yếu vẫn là đổ ở các bãi thải lộ thiên không có sự kiểm soát, gây ra nhiều vấn đề môi trường cho dân cư quanh vùng mùi hôi và nước rác là nguồn gây ô nhiễm cho môi trường đất, nước, không khí và là ổ phát sinh ruồi, muỗi, chuột, bọ.

Thông điệp kêu gọi người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm có nhãn xanh. Nhãn xanh được dán cho những sản phẩm có mức độ ưu tiên chung về môi trường cao hơn so với những loại sản phẩm khác trong cùng một nhóm sản phẩm trên cơ sở đánh giá những tác động và ảnh hưởng lên môi trường của toàn bộ chu trình luân chuyển (vòng đời) của sản phẩm.

Nhãn Xanh Việt Nam được triển khai thực hiện từ năm 2009 với mục tiêu liên tục cải thiện và duy trì chất lượng môi trường sống thông qua giảm thiểu sử dụng và tiêu dùng năng lượng, vật liệu cũng như các loại chất thải sinh ra do quá trình sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng các sản phẩm, dịch vụ tiêu dùng phục vụ đời sống.

-Ảnh: T.Ngọc 


Việc chôn lấp rác đã và đang gây những tác động nhiều mặt đến môi trường sống của cộng đồng: Hầu hết rác thải không được phân loại tại nguồn, thường thu gom lẫn lộn và vận chuyển đến bãi chôn lấp; Tốn diện tích đất rất lớn để chôn rác; Gây mùi hôi thối, ô nhiễm môi trường sống cho dân chúng sống cạnh hố chôn rác; Nước thải từ các đống rác chứa nhiều chất độc hại, kim loại nặng gây ô nhiễm đất và ô nhiễm môi trường sản xuất nông nghiệp; Những bãi chôn rác thường ở xa các đô thị nên tốn kém cho công đoạn chuyên chở rác và các loại túi ni lông đựng rác khi chôn không bị phân hủy, tồn tại rất lâu trong đất dẫn đến làm giảm độ phì nhiêu đất.Từ đặc điểm này cho thấy muốn tận dụng các chất thải hữu cơ sinh hoạt làm phân bón, cần thiết phải tiến hành thu gom và phân loại rác ngay tại nguồn.

Mặc dù nhận thức về vấn đề rác thải plastic đang nâng lên một cách rõ rệt, nhưng không hề có câu trả lời dễ dàng cho vấn đề này. Nâng cao nhận thức cộng đồng, cùng với những chính sách hợp lý cho việc tái chế và giải pháp công nghệ mới sẽ giúp chúng ta giảm thiểu mức độ ô nhiễm chất thải plastic.


Trân trọng cảm ông.

Trần Ngọc thực hiện

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa: