Đà Nẵng chung tay giảm rác thải nhựa trên biển: Những can thiệp ngay từ đất liền

Cập nhật ngày: 31/07/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) - Hưởng ứng Tuần lễ nạo vét, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước 2018, sáng ngày 29/7, tại đầu tuyến kênh Phần Lăng (từ đường Nguyễn Công Hãng đến tường rào sân bay Đà Nẵng; thuộc địa bàn phường An Khê, quận Thanh Khê, Đà Nẵng), đã diễn ra Lễ phát động và ra quân cấp thành phố.

Tham gia sự kiện có gần 1.000 cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị: Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân, Tiểu đoàn 56-Sư đoàn 372 (Quân chủng Phòng không - Không quân), các đơn vị thuộc Bộ chỉ huy Quân sự thành phố, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố, Lữ đoàn Công binh 83, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên quận Thanh Khê và nhân dân phường An Khê, cùng lực lượng và phương tiện của Công ty Thoát nước và xử lý nước thải,...

Đầu tuyến kênh Phần Lăng khi chưa ra quân nạo vét khơi thông (ảnh trên) và sau 1 giờ ra quân sáng ngày 29/9/2018 (ảnh tiếp theo).

-Ảnh trong bài: T.Ngọc. 


Giảm căn nguyên ngập úng trên đất liền

Hiện trạng nhiều năm nay ở đầu tuyến kênh Phần Lăng là một khu vực thường xuyên bị ngập đọng. Cứ vào mùa mưa hàng năm, khu vực dân cư thấp trũng lân cận tuyến kênh đều bị ngập, thậm chí ngập nặng. Nhân dân sống ở khu vực quá bức xúc đã nhiều lần phản ảnh. Ngoài ra, do ao tù nước đọng, hạ tầng tạm bợ, tuyến kênh ngắn này cũng gây nên những tác động xấu cho môi trường chung quanh.
 
Việc nạo vét, khơi thông đầu tuyến kênh Phần Lăng nhằm giải phóng lượng lớn bèo (đục bình), các loài cây phát triển mạnh ở môi trường ao tù và rác thải, gây cản trở dòng chảy.

Được biết, cứ vào mùa mưa, nhất là nhưng trận mưa lớn, dài ngày, chính lượng rác nói trên đã bị lưu lượng nước từ Sân bay Đà Nẵng chảy ra, cuốn kéo theo và lọt vào các tuyến cống băng ngầm qua đường Nguyễn Công Hãng, sau đó gây tắc nghẽn lối thoát nước. Đây là nguyên nhân kéo theo dẫn đến ngập đường Cần Giuộc và các khu vực chung quanh.

Tính từ năm 2008, khi UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Đề án “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố Môi trường”, phong trào Ngày Chủ nhật Xanh – Sạch - Đẹp kết hợp nạo vét, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước trên địa bàn, đến nay, đã tròn 10 năm.
 
Trong 10 năm ấy, Đà Nẵng vẫn đang duy trì một sự kiện có ý nghĩa, hướng về môi trường thường niên, nhằm kêu gọi sự tham gia tích cực của các cấp, các ngành, nhiều tổ chức, đoàn thể và mọi cá nhân. Thông qua việc cố gắng huy động nhiều nguồn lực xã hội và toàn cộng đồng, Đà Nẵng muốn có được hiệu quả lớn từ các hoạt động nạo vét, sửa chữa, nâng cấp hệ thống thoát nước.
 
Hệ thống thoát nước tòan thành phố Đà Nẵng hiện có chiều dài gần 1.073 km, chưa kể kênh mương hở và hệ thống hồ ao. Chính họat động vệ sinh, nạo vét của nhiều đơn vị phối hợp (từ UBND các quận, huyện đến các lực lượng vũ trang; tổ chức Đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên các cấp; các đội hình tình nguyện, nhân dân ngay tại khu vực, Công ty dịch vụ môi trường đô thị chuyên ngành…), đã góp phần giảm thiểu đáng kể số điểm ngập úng.

Sáng nay các lực lượng vũ trang đã giữ vai trò chủ công trong nạo vét, khơi thông đầu tuyến kênh Phần Lăng. Để thu gom khối lượng rất lớn bèo, các loại cây, rác từ dưới kênh, các chiến sỹ đã chấp nhận ngâm mình dưới dòng nước đen nghịt và rất hôi.


Năm 2013, toàn thành phố Đà Nẵng có 55 điểm ngập úng, đến nay giảm còn 28 điểm ngập úng, và ít tồn tại điểm ngập úng nặng.
 
Đặc biệt, hoạt động làm sạch môi trường này luôn có tác động rõ rệt đến nhận thức của nhiều cá nhân, tổ chức, cá nhân và cộng đồng. Bởi dây chính là thông điệp có sực thuyết phục, kêu gọi mọi người hãy hành động, cùng chung tay bảo vệ môi trường, bảo vệ công năng các công trình, hệ thống thoát nước.

“Sau Tuần lễ nạo vét, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước, UBND Quận Thanh Khê vẫn tiếp tục yêu cầu các đơn vị, địa phương, trên địa bàn Quận, chủ động rà soát các tuyến cống, khu vực còn ngập úng, không đảm bảo vệ sinh hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến tiêu thoát nước, tiếp tục lên kế hoạch tổ chức triển khai.

Các phòng, ngành có liên quan của Quận Thanh Khê vẫn duy trì ra quân bảo đảm vệ sinh môi trường tại các kênh, mương thoát nước trên địa bàn khu dân cư.

Hoạt động này được chúng tôi lồng ghép với phong trào Ngày Chủ nhật Xanh - Sạch - Đẹp. Cố gắng khơi thông thêm nhiều tuyến kênh, mương cống rãnh trên địa bàn Thanh Khê, trả lại môi trường trong lành cho bà con. Quan trọng hơn giảm thiểu tình trạng ngập nặng nề vào mùa mưa” – ông Nguyễn Văn Tĩnh, Chủ tịch UBND Quận Thanh Khê cho biết.

Theo lãnh đạo Chi cục bảo vệ môi trường – Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng, hiện trạng đầu tuyến kênh Phần Lăng này vẫn còn dang dở, dự án đầu tư cho tuyến kênh vì nhiều lý do, đã chưa thực hiện gia cố kè 2 bên kiên cố (như tuyến chạy tiếp theo phần đầu tuyến).

Tuyến kênh Phần Lăng đã được kiên cố hóa.

Phóng viên ICTDanang đã tìm hiểu và ghi nhận, chính do hạ tầng kỹ thuật không đảm bảo, không đồng bộ; tuyến kênh trở thành điểm tập kết rác tự phát...

Mùa mưa, nước cuốn rất nhiều rác xuống lòng kênh (vốn đã chật hẹp, tù đọng với đủ các loài cây thủy sinh, bùn bẩn), và phần nhiều rác thải là đồ nhựa, ni-lông gia dụng, khó phân hủy… Khi bị áp lực nước cuốn đi, các loại rác thải nhựa này đi vào lòng cống thoát nước thải, dễ dàng bị mắc (giữ) lại, tạo thành điểm chặn, vô hiệu hóa các tuyến thoát nước. Lý do và nguyên nhân ngập ở một số nơi trên địa bàn Đà Nẵng, trong đó có điểm đầu tuyến kênh Phần Lăng, chính là đây.

Sáng nay, phương tiện cơ giới của Công ty Thoát nước và xử lý nước thải Đà Nẵng được điều động đến hiện trường đã làm tiếp công việc nạo vét lòng kênh đầu tuyến Phần Lăng. Một khối lượng lớn rác thải khó tiêu huỷ đã được lấy đi từ lòng kênh.
 
Sáng nay các lực lượng vũ trang đã giữ vai trò chủ công trong nạo vét, khơi thông đầu tuyến kênh Phần Lăng. Để lấy bèo, các loại cây, rác từ dưới kênh, các chiến sỹ đã chấp nhận ngâm mình dưới dòng nước đen nghịt và rất hôi.

Đây là khối lượng rác thải từ khu dân cư đưa ra vứt bỏ bên bờ kênh. Không khó để nhận ra các loại rác thải nhựa.

Rác thải nhựa được vứt bỏ xuống đầu tuyến kênh Phần Lăng. Trong khi đó, ngành chức năng đã có khuyến cáo sẽ phạt tiền hành vi này cũng ngay trên tuyến kênh Phần Lăng. Phải chăng, tại nơi chưa tuyến kênh chưa hình thành theo đúng nghĩa, đã hóa thành "bô chứa rác" tự phát ?  
 


Và giảm ô nhiễm cho đại dương, cũng bắt đầu từ đất liền

Cách đây hơn một tháng…

Ngày 26/6/2018, trong khuôn khổ Kỳ họp Đại hội đồng Quỹ môi trường toàn cầu lần thứ 6 (GEF6) diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Chương trình “Chung tay bảo vệ đại dương” hưởng ứng một trong những chủ đề của kỳ họp, là khắc phục các mối đe dọa môi trường do ô nhiễm rác thải nhựa trên biển.

Sự kiện được tổ chức ngay bên bờ biển Thuận Phước-Liên Chiểu, với sự tham dự của Giám đốc điều hành UN Habitat, bà Maimunah Mohd Sharif; Giám đốc Tài chính Môi trường toàn cầu (Chương trình Phát triển Liên hợp quốc - UNDP), bà Adriana Dinu; Phó Chủ tịch UBNDTP Đà Nẵng, ông Nguyễn Ngọc Tuấn; Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Võ Tuấn Nhân cùng 500 đại biểu đến từ lãnh đạo các ban, ngành thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo Tổng cục Biển và Hải đảo, các ban, ngành và đoàn viên thanh niên Thành phố Đà Nẵng.

Tại buổi lễ, trong thông điệp của mình, bà Maimunah Mohd Sharif - Giám đốc điều hành UN Habitat, nhấn mạnh rằng: Ô nhiễm đại dương hay ô nhiễm biển là một trong những vấn đề môi trường được quan tâm hàng đầu hiện nay. Những năm gần đây, chúng ta phải chứng kiến thực trạng ô nhiễm đại dương với tốc độ tăng nhanh chưa từng thấy, nguyên nhân chính do rác thải công nghiệp, nông nghiệp, hoặc chất thải sinh hoạt (từ đất liền).

Ngoài việc tìm kiếm các giải pháp công nghệ, chúng ta phải chú trọng việc nâng cao nhận thức của người dân về rác thải đại dương và trách nhiệm cộng đồng trong quản lý và bảo vệ môi trường biển.

Thông điệp trên nhiều đường phố Đà Nẵng,  hưởng ứng Tuần lễ nạo vét, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước 2018, hướng đến vấn đề rác thải nhựa, ni-lông,...Ngành chức năng rất ý thức "giảm ô nhiễm cho đại dương, cũng phải bắt đầu từ đất liền". Thông điệp này cần sự chung tay của cộng đồng.


Những hoạt động của Đà Nẵng, cũng như nhiều địa phương trên cả nước, điển hình là “Ngày Chủ nhật Xanh – Sạch – Đẹp” ; “Ra quân nạo vét, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước”,…đã và đang tác động tích cực đến nhận thức.

Và hành động đó, cũng góp phần giảm lượng rác thải nhựa ra đại dương, bởi “rác thải đổ ra biển theo các dòng sông” - theo lời bà Adriana Dinu, Giám đốc Tài chính Môi trường toàn cầu Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), rằng: “Có hơn 80% chất thải thải ra biển xuất phát từ các hoạt động trên đất liền, vì vậy chúng ta cần tích hợp các chương trình quản lý lưu vực sông, vùng bờ và đất liền”.

Bà Adriana Dinu cũng khẳng định thêm, để có thể để sớm tạo ra sự khác biệt, cải thiện vấn đề, cộng đồng chúng ta cần có cam kết và hành động chung, trong đó tập trung áp dụng cho 3 hành động có tính ưu tiên:

Tăng cường quản lý rác thải, thải rác đúng chỗ và ngừng việc vứt rác bừa bãi ra khu công cộng, hãy cùng nhau thu nhặt rác và hãy cùng nhau sử dụng các sản phẩm từ tự nhiên của địa phương thân thiện môi trường, sản phẩm nhựa bền lâu, dùng nhiều lần; giảm sử dụng hoặc hãy nói không đối với các sản phẩm nhựa chỉ dùng một lần.

Thực hiện tốt các quy hoạch trên đất liền và quản lý chất thải.

Hãy cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm và bài học giữa các quốc gia. Chú trọng các mô hình hợp tác, tương tác hỗ trợ nhau trong làm sạch đại dương ở các chương trình hành động chung cấp khu vực và toàn cầu; huy động sự tham gia chặt chẽ của khối tư nhân,…

Vì mỗi một quốc gia thì không thể một mình giải quyết vấn đề ô nhiễm đại dương. Đại dương mang tính chất khu vực và toàn cầu. Hãy nhớ luôn nhớ rằng, ô nhiễm chất thải được tạo ra tại địa phương (một vùng bờ, một vùng biển) nhưng tác động thì mang tính khu vực và toàn cầu.

Phương tiện cơ giới lấy rác trên bờ hay nạo vét dưới lòng kênh đầu tuyến Phần Lăng, đã "thu hoạch" lượng lớn rác thải có nguồn gốc nhựa, ni-lông, và những chất không thể tiêu hủy.


Và trong 3 nội dung nêu trên, nếu khu trú ở một phạm vi hẹp, chúng ta dễ dàng tìm thấy những minh chứng rất cụ thể. Công việc sáng nay ở đầu tuyến kênh Phần Lăng đã minh họa cho những gì vừa được đề cập “hơn 80% chất thải thải ra biển xuất phát từ các hoạt động trên đất liền” ; do vậy, phải “thực hiện tốt các quy hoạch trên đất liền và quản lý chất thải”.

Tổ chức Liên Hiệp Quốc, trong mục tiêu phát triển bền vững thứ 14 về “Bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển và các nguồn tài nguyên biển cho phát triển bền vững”, đã đưa ngay yêu cầu “ngăn chặn và làm giảm đáng kể tất cả các loại ô nhiễm biển, đặc biệt là ô nhiễm từ các hoạt động trên đất liền” ở chỉ tiêu 14.1 (nghĩa là chỉ tiêu đầu tiên) của mục tiêu phát triển bền vững thứ 14.

Và thời hạn hoàn thành phấn đấu được đưa ra để toàn cầu cùng hành động là đến năm 2025.

Người công nhân thầm lặng với công việc mỗi ngày: Giữ cho biển Đà Nẵng mãi xanh.Không để rác thải nhựa từ biển Đà Nẵng bị sóng cuốn trôi ra đại dương ... 

Với đường bờ biển dài hơn 3,000 km, Việt Nam được xác định là quốc gia vừa “góp phần vào ô nhiễm rác thải nhựa đại dương”, vừa đồng thời cũng “bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm rác thải nhựa đại dương, từ các trung tâm dân số ven biển và các hoạt động trên đất liền”. Hơn thế, 20% GDP của Việt Nam phụ thuộc vào tài nguyên biển, do vậy Việt Nam cần tiến hành các bước cần thiết để bảo vệ và phục hồi đại dương và vùng bờ. Đây cũng là những khuyến cáo mà cộng đồng quốc tế đưa ra và dành cho Việt Nam. Vậy, Đà Nẵng sẽ làm những gì để đóng góp cho chuỗi hành động chung ?

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Võ Tuấn Nhân từng kỳ vọng và gửi gắm: “Thành phố biển Đà Nẵng”, nơi được biết đến với những danh hiệu như “Thành phố đáng sống nhất Việt Nam”, “Một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới năm 2015”. Để có được kết quả ấy, Đảng bộ, chính quyền các cấp và nhân dân Đà Nẵng đã không ngừng duy trì những nỗ lực làm sạch và giữ cho bãi biển địa phương luôn sạch.

Sự kiện “Chung tay bảo vệ đại dương” hưởng ứng một trong những chủ đề của kỳ họp Đại hội đồng Quỹ môi trường toàn cầu lần thứ 6 (GEF6) diễn ra tại Đà Nẵng, có ý nghĩa như “một viên gạch nền tảng đầu tiên” để chúng ta tiếp tục làm sạch biển, giữ cho bãi biển sạch với nhiều dự án khác với quy mô cho cả vùng duyên hải”.

Và Đà Nẵng, với những việc đã và đang tiếp tục làm “theo nỗ lực của mình” vẫn kiên trì để giữ cho bằng được danh hiệu “Thành phố đáng sống” , “Thành phố điểm đến”, bao hàm trong những mỹ từ đó, là cả mục tiêu phấn đấu vì an sinh, vì môi trường sống và phát triển bền vững.
 
Dù thách thức hiển hiện mỗi ngày là không nhỏ, kể cả thách thức ở phía trước “tốc độ phát triển càng cao bao nhiêu, càng kéo theo những vấn đề và hệ lụy phức tạp bấy nhiêu”, song chỉ có hành động, và hành động cụ thể thì mới cải thiện được vấn đề.

Bên cạnh những nỗ lực của ngành chức năng và sự tham gia của nhiều tổ chức, đơn vị; để hạn chế và chấm dứt tình trạng vứt bỏ rác không đúng nơi quy định, thải ra môi trường tự nhiên; Đà Nẵng (cũng như nhiều địa phương), còn gặp nhiều thách thức... 
 


Đà Nẵng đang tiến gần đến mục tiêu “Thành phố Môi trường” vào năm 2020. Trong nhiều kết quả mà Đà Nẵng thu được cho những hành động vì môi trường suốt thời gian qua, chắc chắn, sẽ có đóng góp tích cực để “góp phần giảm thiểu 8 triệu tấn rác nhựa thải ra đại dương”.
 
Đóng góp ấy có thể bắt đầu từ một công việc, vẫn đang bị cho là mang tính phong trào, vì chỉ diễn ra trên một tuyến kênh nhỏ ở một phường vùng ven,…

Song, một hoạt động làm sạch môi trường vẫn luôn là dịp tốt nhất để nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen của người dân trong việc thải bỏ chất thải nhựa ra môi trường. Từ đây, rác thải nhựa, hoặc đi vào môi trường tự nhiên , tồn tại trên đất liền, hoặc bị cuốn trôi ra biển.

Cũng qua hoạt động vì môi trường, chính cộng đồng đã thúc đẩy sự phối hợp của các cấp, các ngành trong hoàn thiện thể chế, chính sách, huy động nguồn lực cho công tác kiểm soát, quản lý rác thải nói chung và rác thải nhựa nói riêng. Việc đầu tư kiên cố hóa đầu tuyến kênh Phần Lăng có thể là ví dụ đơn giản nhưng sinh động cho câu chuyện của thể chế và huy động các nguồn lực để giải quyết một điểm nóng bức xúc, của một Thành phố Môi trường !

Trần Ngọc thực hiện

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa: