Thành lập đối tác “Vì khu vực các Biển Đông Á không có rác thải nhựa”

Cập nhật ngày: 28/06/2018
        Xem với cỡ chữ    
Cộng đồng quốc tế ủng hộ đề xuất của Việt Nam tại GEF 6.

(ictdanang) - “Tôi chân thành cảm ơn quý vị ủng hộ những nội dung sáng kiến của Việt Nam nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu “Vì một đại dương không có rác thải nhựa” - Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh.

Đề xuất của Việt Nam thành lập đối tác “Vì khu vực các Biển Đông Á không có rác thải nhựa”  nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng quốc tế.

- Ảnh: T.Ngọc.


Sự kiện bên lề đặc biệt

Trong khuôn khổ kỳ họp Đại hội đồng Quỹ Môi trường toàn cầu lần thứ 6 (GEF 6), tại sự kiện bên lề “Rác thải biển”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà đã chính thức đề xuất sáng kiến “Thành lập Đối tác vì khu vực các biển Đông Á không có rác thải nhựa”.

Tuy là hội nghị bên lề, tuy nhiên như chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trưởng Lê Công Thành “các kết quả của hội nghị bên lề “Rác thải biển” (diễn ra ngày 26/6), sẽ là “đầu vào quan trọng” cho Hội nghị bàn tròn cấp cao về rác thải nhựa đại dương (diễn ra hôm nay 27/6). Đặc biệt đóng góp chung vào kế hoạch hành động của Quỹ Môi trường toàn cầu trong thời gian tới.

Do vậy, sự kiện do Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam phối hợp với GEF tổ chức đã được chủ trì bởi Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Trần Hồng Hà; Chủ tịch GEF, bà Naoko Ishii Tổng Giám đốc Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, ông Erik Solheim và Trưởng phái đoàn Liên hợp quốc về đại dương, ông Peter Thomson.

Từ sáng kiến của Thủ tướng với với các quốc gia G7

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà khẳng định: Việt Nam đã có nhiều nỗ lực thông qua những cam kết chính trị mạnh mẽ cũng như các hoạt động thiết thực trong quản lý, giảm rác thải nhựa. Tại Hội nghị thượng đỉnh G7 mở rộng tổ chức tại Canada ngày 9/5/2018, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh sáng kiến của Canada về ngăn ngừa xả rác thải nhựa đại dương, khẳng định Việt Nam sẵn sàng hợp tác với Canada và quốc tế triển khai sáng kiến này.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Việt Nam mong muốn thông qua sự kiện này sẽ thúc đẩy sáng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc hình thành cơ chế hợp tác toàn cầu.

-Ảnh: T.Ngọc.

Đặc biệt, Thủ tướng đã đưa ra sáng kiến với các nước G7 thúc đẩy hình thành cơ chế hợp tác toàn cầu về giảm chất thải nhựa để hướng tới mục tiêu các đại dương xanh và sạch, không còn rác thải nhựa.

“Việt Nam mong muốn thông qua sự kiện này sẽ thúc đẩy sáng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc hình thành cơ chế hợp tác toàn cầu.

Đặc biệt là thúc đẩy và thiết lập mối quan hệ đối tác khu vực các biển Đông Á về quản lý rác thải nhựa đại dương.

Đồng thời tiếp tục khẳng định cam kết và trách nhiệm của các nước, cộng đồng quốc tế trong nỗ lực chung vì một đại dương khỏe mạnh.

Việt Nam sẵn sàng tham gia với tinh thần trách nhiệm cao để đóng góp chung vào những nỗ lực đó.” - Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết thêm.

Chia sẻ về đề xuất của Việt Nam, là đại biểu cấp cao Phái đoàn Liên hiệp quốc về Đại dương , ông Peter Thomson biểu lộ sự đồng tình cao, bởi: Việt Nam có đường bờ biển dài hơn 3000km đang phải đối diện với các thách thức như rác thải, sự suy giảm hệ sinh thái bờ biển, nước biển tăng,…Liên hợp quốc sẽ tiếp tục quan tâm đến những vấn đề này tại Việt Nam trong thời gian tới.

“Biến đổi khí hậu, nước biển dâng có sự liên quan chặt chẽ đến nhau và những gì diễn ra trên đất liền cũng tác động đến biển.
Do vậy, Chính phủ Việt Nam cũng cần sớm ban hành các chính sách nghiêm ngặt quy định bảo vệ môi trường đối với các lĩnh vực nông nghiệp, du lịch… để nâng cao nhận thức người dân có trách nhiệm với đại dương, tiến tới thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ về nước sạch, làm sạch bờ biển”- ông Peter Thomson gợi ý thêm.

Biển và đại dương là nguồn sống vô cùng quan trọng của con người và là nền tảng cơ bản cho phát triển bền vững. Biển và đại dương chiếm 2/3 diện tích của Trái đất, trên 90% không gian sinh tồn của các loài sinh vật trên hành tinh.

Đại dương tạo ra hơn 50% lượng oxy chúng ta hít thở hàng ngày, đồng thời, cung cấp nguồn thực phẩm, thuốc chữa bệnh cũng như là nguồn năng lượng sạch cho chúng ta và các thế hệ mai sau.

Tuy nhiên, hiện nay biển và đại dương đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng, trong đó, điển hình nhất là ô nhiễm do rác thải, mà chủ yếu là rác thải nhựa, từ các hoạt động kinh tế- xã hội diễn ra trên đất liền và trên biển.
 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết: Hàng năm có 8 triệu tấn rác nhựa được thải ra đại dương, trong khi đó, khoảng 3 tỷ người có nguồn sinh kế phụ thuộc vào biển. Việt Nam nằm ở vị trí 4/20 quốc gia đang chịu ảnh hưởng bởi rác thải nhựa đại dương (sản lượng trung bình là 0, 5 tấn/mỗi năm).

Với đặc thù là một không gian liên thông, được chi phối bởi các hoàn lưu biển, ô nhiễm rác thải nhựa ở biển đã trở thành vấn đề của toàn thế giới. Ô nhiễm rác thải biển không chỉ gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường và hệ sinh thái biển mà còn tác động trực tiếp đến các hoạt động kinh tế và cộng đồng dân cư ven biển, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh lương thực, an ninh năng lượng.

Trong khuôn khổ sự kiện bên lề “Rác thải biển” (26/6/2018), các đại biểu bên cạnh những chia sẻ thông tin, kinh nghiệm quốc tế và khu vực hết sức hữu ích về quản lý rác thải nhựa đại dương; đã đặc biệt cảnh báo nguy cơ rất cao sự gia tăng ô nhiễm môi trường biển do rác thải nhựa, đối với khu vực các biển Đông Á, các tác động tiềm tàng của rác thải nhựa, nhất là tác động của vi nhựa tới các hệ sinh thái biển và sức khỏe của con người.

Ảnh trên: Rác thải trên biển phần lớn có nguồn gốc rác thải từ đất liền, ven bờ, lưu vực sông-biển (ghi nhận tại Vịnh Mân Quang-Đà Nẵng). -Ảnh: T.Ngọc


Quản lý rác thải nhựa đại dương với 3 trụ cột Chính phủ - Công dân – Đổi mới sáng tạo

Tại Kỳ họp Đại hội đồng GEF 6, Việt Nam đề xuất sáng kiến “Thành lập Đối tác vì khu vực các biển Đông Á không có rác thải nhựa”.

Sáng kiến nhằm thúc đẩy sự hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với các tổ chức toàn cầu và địa phương; chuyển hóa mô hình tăng trưởng từ nền kinh tế tiêu thụ nhiên liệu sang tái chế, huy động sự tham gia của các cấp, các nhà sản xuất; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin và kiến thức về quản lý rác thải đại dương giữa các quốc gia trong khu vực; tăng cường năng lực và đào tạo về mặt chiến lược.

Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, ông Tạ Đình Thi giải thích và kiến nghị: Chúng tôi muốn tạo ra một cơ chế về quản lý rác thải nhựa ở cấp khu vực để nâng cao nhận thức của người dân; thiết lập một mô hình mang tính thực tế giữa các quốc gia tham gia. Việt Nam rất mong muốn các quốc gia đưa ra những chia sẻ, góp ý để hoàn thiện những sáng kiến trong giảm thiểu chất thải nhựa đại dương”.
 
Hoan nghênh những nỗ lực của Việt Nam trong việc giảm thiểu chất thải nhựa đại dương, ông Erik Solheim, Tổng Giám đốc Chương trình Môi trường Liên hợp quốc cho rằng: Hiện nay, rác thải nhựa đang là vấn đề thách thức toàn cầu.

Tuy nhiên, chúng ta đã có những bước tiến nhằm hiện thực những chiến lược liên quan đến rác thải nhựa, phấn đấu đạt mục tiêu vào năm 2022 không còn rác thải nhựa đại dương. Và ở cấp độ vĩ mô, chúng ta cần thực hiện được ba trụ cột chính phủ - công dân – đổi mới sáng tạo trong giảm thiểu rác thải nhựa đại dương thì sẽ tạo thành một sức mạnh vô địch cùng cùng nhau cứu hành tinh của chúng ta”.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp và trò chuyện thân mật  cùng ông Erik Solheim, Tổng Giám đốc Chương trình Môi trường Liên hợp quốc tại Trung tâm hội nghị quốc tế Ariyana-Đà Nẵng (27/6/2018).


-Ảnh: T.Ngọc. 


Đề xuất Việt Nam được đồng thuận cao, vì sao ?

Tham dự sự kiện bên lề “Rác thải biển” do Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam phối hợp với GEF tổ chức, có 500 đại biểu đến từ GEF và các đối tác của GEF. Sáng kiến của Việt Nam (Thành lập Đối tác vì khu vực các biển Đông Á không có rác thải nhựa) nhận được sự ủng hộ, đồng thuận vì “đã đề xuất một dự án cấp khu vực, thiết lập được mối quan hệ đối tác các biển Đông Á về quản lý rác thải nhựa đại dương. Và các mục tiêu đều có tính tổng thể, bao trùm”.

Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định: Sáng kiến của Việt Nam hướng đến thúc đẩy hợp tác, tăng cường phối hợp khu vực trong giảm rác thải nhựa cho khu vực các biển Đông Á; tạo động lực cho việc chuyển dịch mô hình tăng trưởng trên cơ sở nền kinh tế tuần hoàn theo nguyên tắc giảm tiêu thụ, gia tăng tái chế và tái sử dụng nhựa. Đặc biệt đã thiết lập “cơ sở tri thức về rác thải nhựa ở biển”, song song với nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi hành vi, ứng xử với các sản phẩm nhựa và rác thải nhựa.

Để đề xuất này sớm đi vào thực tiễn, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chia sẻ với các đại biểu yêu cầu thúc đẩy việc tạo lập môi trường thuận lợi ở cấp độ quốc tế và tại mỗi quốc gia để các bên tham gia tích cực, có hiệu quả vào các nỗ lực quốc tế trong giảm thiểu rác thải nhựa ra biển và đại dương.

 Thứ trưởng Lê Công Thành trả lời phỏng vấn. -Ảnh Xuân Lam.


Việc duy trì một đại dương xanh, sạch, không có rác thải nhựa cho tất cả chúng ta chỉ có thể thực hiện được khi tất cả các quốc gia ven biển tiến hành các giải pháp đồng bộ kiểm soát ô nhiễm môi trường biển cùng với sự đồng hành của Quỹ Môi trường toàn cầu.

Vấn đề quản lý, giảm thiểu rác thải nhựa ở khu vực các biển Đông Á là hết sức cấp bách.

Chúng ta cần phối hợp cùng nhau thiết lập quan hệ đối tác vì khu vực biển Đông Á không có rác thải nhựa nhằm đưa ra một kế hoạch hành động chung cho cả khu vực, từng bước giảm thiểu rác thải nhựa ra biển và đại dương, bao gồm các hoạt động: từ ban hành và thực thi cơ chế, chính sách, tăng cường công tác quản lý hướng tới nền kinh tế tuần hoàn trong sản xuất và tiêu dùng nhựa đến việc đẩy mạnh chia sẻ thông tin, dữ liệu, nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi tập quán, thói quen và ứng xử với rác thải nhựa.

Sự kiện bên lề “Rác thải biển” đã thành công khi nhiều đại biểu đã đăng đàn chia sẻ thông tin, kinh nghiệm của quốc gia mình, khu vực và quốc tế, đề xuất các giải pháp, biện pháp giảm thiểu tác hại của rác thải nhựa đại dương đến tài nguyên, môi trường biển và sức khỏe của con người.

Trong đó điểm gặp gỡ chung nhiều nhất vẫn là “nâng cao nhận thức của cộng đồng” (nội dung đề xuất của Việt Nam: Thay đổi hành vi, ứng xử với các sản phẩm nhựa và rác thải nhựa -PV).

“Để đạt được các mục tiêu, đòi hỏi tất cả chúng ta phải chung tay, có những hành động cụ thể, thiết thực. Bao gồm việc xây dựng, phê duyệt và thực thi chiến lược và kế hoạch hành động quản lý rác thải nhựa ở khu vực các biển Đông Á; hợp tác nghiên cứu, đánh giá hiện trạng rác thải nhựa ở khu vực các biển Đông Á và các tác động của rác thải nhựa đến tài nguyên, môi trường, các hệ sinh thái biển, sức khỏe con người; hợp tác, chuyển giao công nghệ để làm sạch biển; hợp tác trong ngăn ngừa rác thải nhựa ở biển từ nguồn (tức từ đất liền).

Cuối cùng là thiết lập một Trung tâm quốc tế nhằm hỗ trợ, thúc đẩy các nghiên cứu trong xây dựng cơ chế, chính sách, đánh giá tác động của rác thải nhựa ở biển tới môi trường, các hệ sinh thái biển, các ngành kinh tế biển cũng như xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu và tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, tri thức giữa các quốc gia thành viên khu vực các biển Đông Á”. Thứ trưởng Lê Công Thành kết luận.

Thanh Liêm - Xuân Lam

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác