Kinh tế tuần hoàn - Công nghiệp xanh: Nền tảng chính của phát triển bền vững toàn cầu

Cập nhật ngày: 25/06/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang)– Nhằm chuẩn bị tốt các giải pháp, chương trình hành động cho nhiệm kỳ 4 năm đến (2018-2022), hôm nay 24/6, đã diễn ra ngày làm việc đầu tiên của kỳ họp lần thứ 6 Đại hội đồng Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF 6) và là kỳ họp Hội đồng GEF lần thứ 54 trong nhiệm kỳ 4 năm (2014-2018). Hơn 500 đại biểu đến từ các quốc gia và tổ chức quốc tế đã cùng thảo luận và chia sẻ quan điểm về những nội dung quan trọng cần được chuẩn bị chu đáo để trình phiên họp chính thức GEF.

Kinh tế tuần hoàn kiến tạo nền kinh tế xanh chi phối đến một môi trường công nghiệp hoàn toàn xanh trên quy mô toàn cầu là chủ đề được thảo luận từ nghị trường GEF 6 đến các hoạt bên lề.

-Ảnh: T.N.Thành.


Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch kiêm Giám đốc GEF, bà Naoko Ishii kêu gọi các đại biểu cùng làm việc trên tinh thần hợp tác chặt chẽ, nhằm hoàn tất trọn vẹn những nội dung và công việc, trước khi phiên họp chính thức GEF 6 diễn ra trong 2 ngày 27 và 28/6.

Nhận xét về những kết quả đạt được trong 4 năm qua (2014-2018), Vị Chủ tịch GEF đã chia sẻ về những chương trình đổi mới liên quan đến an ninh lương thực, các phương thức kinh doanh, chuỗi cung ứng hàng hoá, … Tuy nhiên, trong 4 năm đến vẫn cần phải thay đổi hệ thống sản xuất lương thực, phát triển đô thị, năng lượng.

Trong phát biểu của mình, bà Naoko Ishii lưu ý “đã đến lúc nền kinh tế toàn cầu chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn” và “để hiện thực điều gì đó tốt đẹp ở tương lai, chúng ta phải hành động ngày từ bây giờ”. Đây cũng những gì GEF mong muốn và ưu tiên giải quyết.

Vì sao sự lựa chọn phải là kinh tế tuần hoàn ?

Trên Tạp chí Nature, Kiến trúc sư Thụy Sĩ Walter R. Stahel cho rằng, hiện nay nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu thực hiện một mô hình kinh tế mới – kinh tế tuần hoàn. Một số quốc gia như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc hay các quốc gia châu Âu, trong thập kỷ qua, đã bắt đầu các chương trình nghiên cứu nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn: Đẩy mạnh việc tái sản xuất và tái sử dụng.

Như chúng ta đã biết, một trong các nguyên tắc cơ bản trong nền kinh tế tuần hoàn, đó là “Thiết kế để tái sử dụng”. Rác thải sẽ không tồn tại, nếu các thành phần sinh học và hóa học trong sản phẩm, được thiết kế sao cho có thể đưa chúng vào tái sử dụng trong một chu trình mới. Nói cách khác, có thể phân tích (và/hoặc) tái sử dụng các thành phần này.
 

“Làm sạch một chai thủy tinh và sử dụng tiếp thì nhanh và rẻ hơn là tái chế hay sản xuất mới. Điều đơn giản ấy ai cũng hiểu nhưng rất ít người thực hiện. Đa số chúng ta vẫn cuốn theo guồng quay “sản xuất, sử dụng, loại bỏ” đầy lãng phí và thiếu bền vững – hiện có tới 1/3 lượng nhựa phế thải trên toàn cầu đang không được thu gom hoặc quản lý - Kiến trúc sư Walter R. Stahel dẫn chứng.
 



Nguồn ảnh: Cộng đồng The Pinsta (www.thepinsta.com)
 Kiến trúc sư Stahel nhận định rằng: Còn rất ít người lưu tâm đến điều này. Ý tưởng về kinh tế tuần hoàn đến nay vẫn còn xa lạ và chưa được phổ biến. Và theo ông nguyên nhân nằm ở chỗ: Kinh tế tuần hoàn mâu thuẫn với các cấu trúc hình phễu của giới học thuật, các công ty và các cơ quan quản lý.

Đối với các nhà kinh tế học liên quan đến tổng sản phẩm quốc nội (GDP), việc tạo ra tài sản bằng cách kéo dài chu kỳ tồn tại của mọi thứ, dường như là điều trái ngược hẳn với những gì họ được học ở trường.

Chẳng hạn, người ta dùng GDP để đo dòng chảy tài chính trong một giai đoạn, trong khi nền kinh tế tuần hoàn lại bảo tồn những nguồn dự trữ vật chất.

Song, hiện nay, khi mối lo ngại về an ninh nguồn lực, đạo đức và an toàn cũng như vấn đề cắt giảm khí nhà kính (đã) đang làm thay đổi cách tiếp cận của con người và buộc người ta phải nhìn nhận vật chất là “các tài sản cần được bảo toàn chứ không chỉ hướng tới tiêu thụ liên tục”.

Kinh tế tuần hoàn - Công nghiệp xanh: Nền tảng căn bản của phát triển bền vững toàn cầu

Chia sẻ từ Chủ tịch GEF Naoko Ishii đã nhận được sự đồng tình từ nhiều các đại biểu đến từ các quốc gia và tổ chức quốc tế. Phiên thảo luận sau đó ghi nhận được nhiều ý kiến thảo luận tập trung bàn sâu về “những cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn”, mà qua đó “có thể tạo ra lợi ích môi trường toàn cầu dựa trên sự phát triển công nghiệp xanh”. Nhiều đại biểu còn chỉ ra rằng, kinh tế tuần hoàn, thực ra, đã có mối liên hệ trực tiếp từ các chương trình hỗ trợ của GEF trong những năm qua. Đó là chương trình hỗ trợ hoá chất xanh, khu công nghiệp sinh thái, công nghiệp cộng sinh và hiệu quả tài nguyên và các thành phố bền vững.

Cục phó Cơ quan hợp tác quốc tế thuộc Bộ Môi trường, Rừng và Biến đổi khí hậu Ấn Độ, ông Nikunja K. Sundaray bày tỏ đồng tình qua mô hình: “Kế hoạch hành động quốc gia của Ấn Độ về biến đổi khí hậu kết hợp với các tiếp cận tuần hoàn là nhằm hướng đến phát triển công nghiệp xanh, bảo vệ môi trường. Nhiệm vụ “Ấn Độ xanh” tập trung vào các dịch vụ hệ sinh thái đa dạng, đặc biệt tập trung vào đa dạng sinh học, nước, bảo tồn rừng ngập mặn, vùng đất ngập nước..., song song với tích trữ carbone, đồng thời tạo ra thêm nhiều việc làm”.

Sự đồng thuận về xu thế kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn ngay trong ngày làm việc đầu tiên của kỳ họp lần thứ 6 Đại hội đồng Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF 6) và là kỳ họp Hội đồng GEF lần thứ 54 trong nhiệm kỳ 4 năm (2014-2018), có ý nghĩa quyết định để thay đổi nhiều vấn đề liên quan sản xuất, tăng trưởng và lối sống toàn cầu.

-Ảnh: T.N.Thành.


Giám đốc bộ phận Môi trường của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO), ông Stephan Sicars phân tích thêm: UNIDO đang xúc tiến thực hiện nền kinh tế tuần hoàn và cung cấp các dịch vụ hướng đến chu trình khép kín dành cho sản xuất, sử dụng và thải bỏ sản phẩm đã qua sử dụng.

Chúng tôi bắt đầu từ khâu khai thác nguyên liệu thô, đến sản xuất, phân phối, sử dụng, quản lý chất thải cho đến khâu thải bỏ cuối cùng. Các nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng từ quy trình sản xuất, nhằm bảo đảm rằng các tài nguyên được sử dụng liên tục tuần hoàn.

Đại diện của UNIDO cũng tái khẳng định: Tiếp cận kinh tế tuần hoàn có thể là động lực thúc đẩy đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững. Hơn thế nữa, kinh tế tuần hoàn là ưu tiên trong chương trình nghị sự toàn cầu thu hút sự chú ý đặc biệt từ các tổ chức quốc tế như: Liên minh Châu Âu (EU) với kế hoạch hành động cho kinh tế tuần hoàn, nhóm hành động đặc biệt của G20 về kinh tế tuần hoàn…

“Mô hình truyền thống, một quy trình khai thác, sản xuất, sử dụng, thải bỏ một chiều chính là nguyên nhân làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, làm suy giảm môi trường, các vấn đề về chất thải và hậu quả cuối cùng là dẫn đến biến đổi khí hậu. Mô hình truyền thống này cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ con người.

Môi trường của toàn cầu có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng, và mang lại rất đáng kể, khi chúng ta sẵn sàng hơn trong tiếp cận và ứng dụng tuần hoàn cho quy trình sản xuất, sử dụng và thải bỏ nhựa theo ”cách tiếp cận mới” - thành viên Hội đồng cố vấn kỹ thuật và khoa học của GEF, Giáo sư Ricardo Barra nói thêm.

Một mô hình XANH từ Đà Nẵng

Chiều nay 24/6, đại diện thôn Tà Lang và Giàn Bí, xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang đã có báo cáo kết quả sau một năm rưỡi triển khai tiểu dự án “Góp phần bảo vệ đa dạng sinh học vùng đệm của khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa và Vườn Quốc gia Bạch Mã; kết hợp “bảo tồn văn hóa của đồng bào dân tộc Cơ-tu, hướng tới phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại 2 thôn”.

Bên cạnh đó, dự án còn nhân rộng các mô hình tạo sinh kế mới cho người dân tộc bản địa (trồng trọt, chăn nuôi, nông lâm kết hợp; hỗ trợ giống cây lâm nghiệp phục vụ trồng mới rừng để bảo tồn giống cây địa phương…). Tiểu dự án
trong khuôn khổ Chương trình các dự án nhỏ của Chương trình phát triển Liên Hiệp quốc và GEF (UNDP/GEF SGP) này được thực hiện trong vòig 24 tháng, kinh phí thực hiện là 2 tỷ đồng.
 


-Ảnh: T.N.

Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, điều phối viên quốc gia của chương trình UNDP/SGP-GEF cho hay: “Trong chu trình GEF 7 thực hiện từ năm 2018-2020, chúng tôi đang đề nghị tiếp tục triển khai chương trình này nói chung và dự án triển khai tại 2 thôn Tà Lang, Giàn Bí, xã Hòa Bắc nói riêng”.

Được biết, ngay trong phiên họp nhóm kỹ thuật (trong khuôn khổ GEF 6) (diễn ra hôm qua, 23/6), Đà Nẵng đã lọt vào danh sách đệ trình đề nghị GEF hỗ trợ tham gia diễn đàn toàn cầu các thành phố phát triển bền vững. Trong đó xã Hòa Bắc (huyện Hòa Vang) được đề nghị tiếp tục triển khai dự án bảo vệ đa dạng sinh học vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa kết hợp bảo tồn văn hóa của đồng bào dân tộc Cơ-tu.

Tầm nhìn 2018-2022: An ninh lương thực và Kinh tế xanh là những ưu tiên

Do tính chất quan trọng, kỳ họp lần thứ 54 trong nhiệm kỳ 4 năm (2014-2018) của GEF kéo dài đến ngày 26/6/2018.

Chương trình nghị sự chính của kỳ họp cuối nhiệm kỳ này cũng sẽ xem xét chính sách tài trợ cho các dự án vừa được cập nhật; Về chương trình GEF của Ngân hàng thế giới (WB); Xem xét các quy tắc cho hệ thống phân bổ tài nguyên theo hướng minh bạch; Xem xét kế hoạch, ngân sách (ngắn hạn) cho năm 2019 và thoả thuận thực hiện chương trình tài trợ nhỏ, chương trình hỗ trợ quốc gia; các nội dung tăng cường hợp tác để thực hiện Chương trình nghị sự 2030.

Cùng với kỳ họp Hội đồng GEF lần thứ 54 trong nhiệm kỳ 4 năm (2014-2018), từ ngày (24/6), nhiều chương trình, hoạt động, sự kiện bên lề kỳ họp (do các tổ chức quốc tế tổ chức, phối hợp tổ chức) cũng chính thức bắt đầu. Đó là các hội thảo, thảo luận bàn tròn về các vấn đề quan trọng của toàn cầu như: Lương thực, khôi phục và sử dụng đất; Lương thực các mục tiêu dựa trên cơ sở khoa học; Các thành phố bền vững; Kinh tế xanh.


Các vấn đề môi trường bao gồm rác thải nhựa đại dương; cảnh quan bền vững Amazon và Congo; Động vật hoang dã; Vấn đề Giới và Môi trường; Đổi mới năng lượng sạch; Tài chính bảo tồn; đất khô cằn bền vững. Các chủ đề biến đổi khí hậu,…

Câu chuyện và bài học về "phát triển nóng", bất chấp các quy luật bảo tồn đa dạng sinh học và hệ sinh thái của bán đảo Sơn Trà, đối với phát triển bền vững Đà Nẵng, vẫn còn nguyên giá trị thời sự.

-Ảnh: T.N. 


Có 7 phiên họp song song bên lề đã diễn ra từ sáng 24/6 để thảo luận, bàn bạc đến chủ đề: Tăng cường năng lực quốc gia đáp ứng yêu cầu về minh bạch; Cơ sở hạ tầng bền vững – xây dựng đổi mới và chuyển động toàn cầu để phòng tránh mất đa dạng sinh học và thoái hóa rừng từ đầu tư cơ sở hạ tầng; Kinh nghiệm sử dụng công cụ địa chất, giám sát phục vụ mục tiêu giảm thiểu thoái hóa đất; Bảo tồn đất ngập nước; Chia sẻ lợi ích và tiếp cận. Cùng nhiều vấn đề khác.

Nam Trân – T.Ngọc – Ngọc Thành

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác