Triển khai sớm chuỗi giải pháp điều tiết nước lưu vực sông Vu gia – Thu Bồn, bảo đảm bền vững nguồn nước cho Đà Nẵng

Cập nhật ngày: 26/05/2018
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang)- Phát biểu tại hội thảo lần V “Phân tích sự thay đổi thủy văn và đề xuất nghiên cứu giải pháp điều tiết nước tại Quảng Huế trên lưu vực sông Vu gia – Thu Bồn”; Phó Chủ tịch UNND TP Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh đã đánh giá cao những hỗ trợ cần thiết và bày tỏ mong muốn thực hiện sớm, phát triển các nghiên cứu chuyên sâu đến giải pháp kỹ thuật chỉnh trị tại khu vực sông Quảng Huế (lưu vực sông Vu gia – Thu Bồn).

Ngày 25/5, tại Đà Nẵng, trong khuôn khổ dự án hỗ trợ “Xây dựng thể chế liên tỉnh để nâng cao khả năng chống chịu ở lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn” cho Quảng Nam và Đà Nẵng, đã diễn ra hội thảo đối thoại liên tỉnh lần V (SLD5), với chủ đề “Phân tích sự thay đổi thủy văn và đề xuất nghiên cứu giải pháp điều tiết nước tại Quảng Huế trên lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn ; Báo cáo kết quả nâng cao khả năng thích ứng ngập lụt cộng đồng, thông qua cảnh báo sớm được thực hiện tại 2 địa bàn thí điểm”.


Tham dự có bà Ngô Thị Lệ Mai – Điều phối quốc tế Viện Nghiên cứu chuyển đổi môi trường và xã hội (ISET) tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Yến – đại diện Tổ chức nhân đạo quốc tế Care tại Việt Nam; đại diện các thành viên Ban Điều phối tỉnh Quảng Nam, các Công ty Thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn, các ngành hữu quan và chuyên gia 2 địa phương Đà Nẵng – Quảng Nam,….

 Các chuyên gia đóng góp ý kiến tại SLD5 diễn ra tại Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng.

-Ảnh: T.N.


Được biết, dự án hỗ trợ “Xây dựng thể chế liên tỉnh để nâng cao khả năng chống chịu ở lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn” cho Quảng Nam và Đà Nẵng và dự án “Đánh giá toàn diện các tác động trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn” (GRP) được Ban Điều phối về Quản lý tổng hợp lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn và vùng bờ Quảng Nam-Đà Nẵng tổ chức triển khai từ năm 2017 (đến nay).

Mục tiêu dự án là thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan theo cách tiếp cận tổng hợp lưu vực sông, giảm thiểu rủi ro thiệt hại do ngập lụt, hạn hán trong khu vực.

Theo Phó Chủ tịch UNND TP Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm điều tiết nguồn nước tại Quảng Huế, xác định vai trò, trách nhiệm của các bên liên quan trên lưu vực là nhiệm vụ rất cần thiết và quan trọng.

Điều này cũng đã được nhấn mạnh trong khuôn khổ dự án GRP, đã và đang được triển khai với trách nhiệm cao của Ban điều phối 2 tỉnh, TP..

Phó Chủ tịch Hồ Kỳ Minh: Cần thực hiện sớm các phát triển nghiên cứu chuyên sâu, liên quan đến giải pháp kỹ thuật chỉnh trị tại khu vực sông Quảng Huế. -Ảnh: T.N.
Thay mặt Ban điều phối chung (với tư cách là Đồng Chủ tịch), Phó Chủ tịch Hồ Kỳ Minh đã đánh giá cao sự hỗ trợ cần thiết (từ các tổ chức như ISET, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế - IUCN) nhằm thúc đẩy, thực hiện sớm đối với các phát triển nghiên cứu chuyên sâu, liên quan giải pháp kỹ thuật chỉnh trị ở khu vực sông Quảng Huế.

Đồng thời tiếp tục đề nghị 2 Tổ chức ISET và IUCN tìm kiếm các đối tác hỗ trợ kỹ thuật cụ thể để sớm triển khai dự án quan trọng này.

Lãnh đạo TP Đà Nẵng đề nghị cách tiếp cận nghiên cứu cần “tiếp cận trên cơ sở kế thừa”, khai thác toàn bộ các nghiên cứu khoa học đã thực hiện, các dữ liệu, số liệu đo đã có trên lưu vực.

Phải xác định cụ thể trong công tác tổ chức đo đạc bổ sung đối với các số liệu cập nhật hiện trạng về địa hình của lòng dẫn sông đối với các lưu vực liên quan.

Cần phân tích, xác định để đề xuất sử dụng các mô hình tính toán đảm bảo tin cậy, khoa học, thuyết phục, làm sáng tỏ các nghiên cứu.

Thay mặt Ban điều phối, ông Hồ Kỳ Minh cũng cơ bản thống nhất giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Đà Nẵng chủ trì, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam đồng chủ trì thực hiện hoàn thiện đề cương cương đề xuất.

Thống nhất ban đầu đề xuất nghiên cứu giải pháp từ nguồn nghiên cứu khoa học – công nghệ, đề nghị phân tích, làm rõ nội dung, các khoản kinh phí đóng góp của 2 địa phương.

Theo một báo của ISET (tháng 7/2013), TP Đà Nẵng đang đứng giữa một nghịch lý của tình trạng quá thừa và quá thiếu nước.

Trước đây, TP và các khu vực nông thôn phụ cận dựa vào nguồn nước mặt ở sông Cẩm Lệ và sông Cu Đê cho các hoạt động nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt.

Trong khuôn khổ cam kết trở thành “thành phố môi trường,” lãnh đạo Đà Nẵng đặt mục tiêu 100% dân số khu vực đô thị và 90% dân số khu vực nông thôn có thể tiếp cận với nước sạch vào năm 2015.

Nhưng với nhu cầu về nước sạch ngày càng tăng, những thay đổi về chế độ thủy văn, và tác động của biến đổi khí hậu, áp lực lên các hệ thống này đang ngày càng gia tăng.

Một đánh giá thực hiện từ năm 2010 đã cảnh báo rằng, đến năm 2015 nhu cầu nước sạch sẽ vượt quá sức cung sẵn có, và hệ thống hiện nay chỉ có thể đáp ứng chưa đến 50% lượng cung cần thiết vào năm 2025. (Bản đánh giá này vẫn chưa tính đến tác động từ biến đổi khí hậu và sự phát triển các hồ và đập thủy điện trên thượng nguồn sẽ khiến tình hình càng xấu thêm).

Bản kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu cũng khẳng định rằng hạn hán, xâm nhập mặn và ô nhiễm do ngập lụt sẽ đe dọa chất lượng nguồn nước mặt. Những thách thức này có thể ảnh hưởng rất nặng nề tới các hộ nghèo, vốn rất khó tiếp cận các nguồn nước sạch thay thế.

-Ảnh trên: Cửa điều tiết nước trên sông Quảng Huế, giúp đưa nước sông Vu Gia chảy thẳng về sông Ái Nghĩa, sông Yên phục vụ sản xuất và nước sinh hoạt cho TP Đà Nẵng. -Ảnh: Nam Trân.


Cảnh báo sớm ngập lụt trong cộng đồng tại Hòa Khương (Đà Nẵng) – Đại Hồng (Quảng Nam)

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, Trưởng ban điều phối cũng đồng ý tiếp nhận, triển khai dự án hỗ trợ thí điểm của Tổ chức Care “Nâng cao khả năng thích ứng ngập lụt cộng đồng, thông qua cảnh báo sớm” tại địa bàn Hòa Khương (Hòa Vang-Đà Nẵng) và Đại Hồng (Đại Lộc, Quảng Nam). 

UBND 2 xã Hòa Khương và Đại Hồng có trách nhiệm tiếp nhận, triển khai thiết thực, phù hợp, đảm bảo theo quy định; tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức, kiến thức của người dân ở các khu vực thường xuyên ngập lụt, bảo đảm an toàn.

Dù mức độ hỗ trợ thí điểm (của Tổ chức Care) không nhiều (100 triệu đồng/1 địa bàn xã), nhưng các hoạt động (hướng đến mục tiêu cảnh báo sớm) lại rất có ý nghĩa, góp phần tăng cường khả năng thích ứng ngập lụt ở cấp cộng đồng. Nhất là trong điều kiện kinh phí ngân sách của xã chưa có khả năng bố trí.

Được biết, trước đó, năm 2017, với sự hỗ trợ của Tổ chức Care tại Việt Nam, TP  Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam đã tiến hành đánh giá về "Tính dễ bị tổn thương đối với lũ lụt, hạn hán của cộng đồng sinh sống tại lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn".

Một nghiên cứu đã xác định có 5 xã dễ bị rủi ro bởi lũ lụt và khô hạn được chọn để đánh giá là Điện Trung (Điện Bàn), Đại Hồng (Đại Lộc), Cẩm Kim (Hội An) và Hòa Khương, Hòa Tiến (Hòa Vang, Đà Nẵng).

Một số địa phương ven sông của TP Đà Nẵng, nằm ở khu vực hạ lưu dòng chảy Vu Gia-Thu Bồn thường bị ngập lụt trong mùa mưa, bão, lũ hàng năm.

-Ảnh: T.N.


Nghiên cứu khẳng định đây là các địa phương luôn đối diện với hiểm họa ngập lụt và khô hạn thiếu nước gây ảnh hưởng đến cộng đồng dân sinh. Vấn đề này càng nguy ngập hơn vào mùa mưa lũ liên quan đến cảnh báo sớm và điều tiết của các thủy điện.

Đặc biệt, nghiên cứu nói trên cũng nhận thấy xu hướng ngập lụt và khô hạn cũng thay đổi khá rõ rệt trong 10 năm gần đây, nhất là trước và sau khi xây dựng các công trình thủy điện đầu nguồn Vu Gia – Thu Bồn cũng như các công trình đường cao tốc, cơ sở hạ tầng.

Trong năm 2018, Ban Điều phối về Quản lý tổng hợp lưu vực sông Vu Gia-Thu Bồn và vùng bờ Quảng Nam-Đà Nẵng đã có kế hoạch tổ chức hội thảo về đánh giá xây dựng bản đồ ngập lụt của hạ lưu sông Thu Bồn – Vu Gia; phối hợp triển khai dự án về quản lý ngập lụt tại 3 địa phương Hòa Vang, Đại Lộc và Điện Bàn.

Bên cạnh đó sẽ triển khai hợp phần dự án giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đăng ký đề tài cấp Nhà nước, thực hiện huy động thêm nguồn lực từ các Bộ, ngành, các tổ chức phi chính phủ (NGOs) nhằm phục vụ cho sự nghiệp quản lý khu vực hạ nguồn Thu Bồn – Vu Gia.

T.Ngọc

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác