Bệnh gai cột sống là gì? Nguyên nhân, triệu chứng

Gai cột sống là gì?

Bệnh gai cột sống là tình trạng hình thành thêm các phần xương (gai xương) phía ngoài và hai bên của các đốt cột sống. Bản chất của sự hình thành gai xương trên đốt sống, đĩa sụn, dây chằng quanh khớp là do viêm cột sống, chấn thương và sự lắng đọng canxi ở các dây chằng, gân tại đốt sống.

Hinh-anh-benh-gai-cot-song

Gai đốt sống có thể xuất hiện tại nhiều vị trí trên xương sống nhưng thường gặp nhất là ở cột sống cổ và thắt lưng. Bệnh gặp rất nhiều ở người trên 60 tuổi. Nam giới dưới 45 tuổi có khả năng mắc bệnh cao hơn phụ nữ. Sau tuổi 45, nữ giới lại có xu hướng mắc cao hơn. Nhìn chung, khả năng mắc bệnh tăng dần theo độ tuổi.

Nhiều người bị gai cột sống nhưng không có triệu chứng điển hình và chỉ có thể phát hiện khi chụp X-quang xương sống. Bệnh có thể gây ra các cơn đau thần kinh tọa hoặc đau ở vùng thắt lưng, vùng vai hoặc cổ nếu gai chèn ép vào dây thần kinh. Nhiều trường hợp, các cơn đau còn lan xuống cánh tay gây tê bì và hạn chế khả năng vận động của người bệnh.

Bị gai cột sống có chữa được không?

Bệnh để lâu ngày sẽ gây ra nhiều bất tiện trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của người bệnh, thậm chí là có khả năng phát sinh những biến chứng nguy hiểm. Do vậy, để chữa gai cột sống người bệnh cần nhận biết các triệu chứng dưới đây:

  • Đau nhức dai dẳng: Người bệnh sẽ có cảm giác đau buốt, âm ỉ từ cột sống cổ, thắt lưng rồi lan dần ra các khu vực lân cận. Đặc biệt, khi bệnh nhân vận động mạnh, các cơn đau này sẽ trở nên dữ dội hơn.
  • Chèn ép rễ thần kinh: Sự hình thành các gai xương gây chèn ép lên các dây thần kinh, làm ảnh hưởng đến sức khỏe thần kinh của người bệnh. Lúc này, bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng như hạ huyết áp, phản xạ lộn xộn, rối loạn tuyến mồ hôi,…
  • Tê liệt chân tay: Gai xương sẽ khiến các cơ xương khớp trở nên yếu dần đi, dẫn đến việc tứ chi bị tê bì, mất cảm giác, thậm chí là tê liệt.
  • Cột sống biến dạng: Bệnh nếu để lâu có thể gây hiện tượng biến dạng cột sống. Một vài trường hợp bệnh nhân bị gù lưng, vẹo cột sống,….
  • Rối loạn tiểu tiện: Đây là biến chứng xuất hiện khi bệnh ở giai đoạn nặng nhất. Lúc này, người bệnh sẽ không kiểm soát được khả năng tiểu tiện của mình.

Tuy gai cột sống có khả năng gây nhiều nguy hiểm nhưng trong nhiều trường hợp bệnh vẫn hoàn toàn có thể chữa khỏi được. Để nhanh chóng hồi phục, người bệnh cần phát hiện bệnh trạng sớm, thăm khám bác sĩ chuyên khoa và có liệu trình điều trị kịp thời.

Triệu chứng gai cột sống

Đa phần bệnh gai cột sống thường không có các triệu chứng rõ ràng nên người bệnh khó phát hiện. Điều này lý giải vì sao rất nhiều bệnh nhân có thể “chung sống hòa bình” với bệnh trong một thời gian dài. Tuy nhiên, cũng có đến 42% trường hợp người bệnh phải đối diện với những cơn đau thần kinh tọa hoặc cổ, tứ chi khi mắc bệnh.

 

Ta có thể liệt kê một số triệu chứng điển hình của bệnh như sau:

  • Đau buốt vùng cổ hoặc thắt lưng: Cảm giác xơ cứng và mỏi cột sống lưng và cổ khi ở giai đoạn đầu. Khi diễn tiến nặng hơn, người bệnh có cảm giác đau buốt ở vùng bị gai cột sống. Cơn đau sẽ càng tăng khi người bệnh vận động.
  • Các chi đau nhức: Khi bệnh tiến triển nặng, cơn đau có thể lan qua vai, xuống hai tay. Trường hợp gai cột sống lưng thì gây đau nhức ở lưng và đau dọc xuống hai chân.
  • Cảm giác tê bì, mất cảm giác ở các chi: Sự chèn ép của gai xương vào dây thần kinh sẽ làm tay chân người bệnh có cảm giác tê bì, ngứa râm ran như kiến bò thậm chí mất hoàn toàn cảm giác.
  • Rối loạn chèn ép dây thần kinh: Bệnh có thể gây tụt huyết áp, tăng tiết mồ hôi, khó thở…
  • Rối loạn thần kinh thực vật: Tình trạng này sẽ gây đại tiểu tiện không tự chủ khi tình trạng gai cột sống ở giai đoạn nặng gây thu hẹp đường ống dẫn tủy.
  • Mất cảm giác: Người bệnh có thể sẽ mất cảm giác ở phần cột sống có gai xương, cơ thể mệt mỏi, nhức đầu, yếu cơ…

Nguyên nhân bệnh gai cột sống

Bản chất hình thành các gai xương là do cơ chế thích ứng và sửa chữa của cơ thể khi các khớp xương bị tổn thương hoặc thoái hóa. Điều này xảy ra khi xảy ra khi tình trạng viêm xương khớp phá vỡ sụn đệm tại các đầu xương và gây ra gai cột sống, cơ thể sẽ “sửa chữa” bằng cách tăng sản sinh canxi gần khu vực bị hư hỏng để bao bọc quanh khớp xương. Điều này không may lại dẫn tới sự hình thành gai xương bởi một số tác nhân như:

  • Tuổi tác: Sự thoái hóa của xương cột sống theo thời gian dẫn tới việc gai cột sống rất phổ biến ở người lớn tuổi.
  • Tư thế sinh hoạt sai: Khuân vác nặng, đi đứng, ngồi, nằm… sai tư thế trong thời gian dài gây ra các tổn thương cho cột sống.
  • Nguyên nhân gai cột sống do chấn thương: Tai nạn lao động, tai nạn giao thông… gây ra các tổn thương sụn khớp, gãy xương.
  • Sự lắng đọng canxi: Sự tích tụ canxi ở dạng calcipyrophosphat ở các dây chằng, gân tiếp xúc với đốt sống.
  • Do viêm cột sống mạn tính: Gây ra tình trạng bào mòn sụn làm bề mặt trơn láng của sụn trở lên thô ráp. Khi hai bề mặt xương tiếp xúc và cọ xát lên nhau và gây xuất hiện gai xương. Lúc này cơ thể sẽ thúc đẩy quá trình tự điều chỉnh để khắc phục, dẫn tới sự hình thành gai xương.
  • Một số nguyên nhân bệnh gai cột sống khác: Thừa cân, béo phì, nghiện thuốc lá, rượu bia, các chất kích thích, bệnh viêm khớp dạng thấp, lupus, bệnh gout, béo phì hoặc do di truyền…

Chẩn đoán và phân loại gai cột sống

  • Phương pháp chẩn đoán bệnh
  1. Thực hiện các xét nghiệm điện học: Nhằm đo tốc độ thần kinh gửi tín hiệu điện về não hoặc các bộ phận của cơ thể như tay, chân. Mục đích cuối cùng là đánh giá chính xác khả năng bị gai cột sống và mức độ của chấn thương dây thần kinh cột sống.
  2. Chụp X-quang: Sẽ các định được tình trạng tổn thương của xương, sụn hoặc bệnh thoát vị đĩa đệm, sự thay đổi của khớp và sự hình thành gai xương.
  3. Chẩn đoán gai cột sống bằng xét nghiệm máu: Để loại trừ các nguyên nhân gây đau cột sống là do các bệnh lý khác.
  4. Chụp cộng hưởng từ MRI: Để kiểm tra tình trạng tổn thương của đĩa sụn hoặc tình trạng chèn ép của dây thần kinh cột sống.
  5. Chụp cắt lớp vi tính CT scan: Kiểm tra gai cột sống thông qua sự thay đổi trong cấu trúc của cột sống và mức độ chèn ép dây thần kinh.

Bài viết được cập nhật

Share:

Your Comment